Vềvấ đ? này, có thểHê-ghen sẽtrảlờ: chúng tôi xuấ phát từmộ nhà nư?c hiệ đng tồ
tạ. Nhưg Hê-ghen lạ là mộ nhà triế họ pháp quyề và phát triể khái niệ loài củ nhà
nư?c. Vì vậ ông ta không nên lấ cái đng tồ tạ đ? đ ý niệ, mà phả lấ ý niệ đ? đ cái
đng tồ tạ.
Sựxung đ?t ở đy thậ là đ?n giả. Quyề lậ pháp là quyề lự phả tổchứ cái
phổbiế. Nó là quyề lự phả thiế lậ chếđ? nhà nư?c. Nó cao hơ chếđ? nhà nư?c.
Nhưg mặ khác, quyề lậ pháp lạ là quyề lự đ?ợ xác lậ phù hợ vớ chếđ? nhà
nư?c. Vì thế nó phả phụthuộ vào chế đ? nhà nư?c. Chếđ? nhà nư?c là luậ pháp đ?
i vớ quyề lậ pháp. Chếđ? nhà nư?c đ cung cấ luậ pháp cho quyề lậ pháp và đng
cung cấ luậ pháp cho quyề lậ pháp mộ cách thư?ng xuyên. Quyề lậ pháp chỉlà
quyề lậ pháp trong giớ hạ củ chếđ? nhà nư?c, còn chếđ? nhà nư?c sẽđ?ng hors de
loi
1*
nế nhưnó đ?ng ngoài quyề lậ pháp. Voilà la collison
2*
! Suố thờ kỳlịh
sửhiệ đ?i củ nư?c Pháp, ngư?i ta đ đu đ?u nhứ óc không ít khi tìm cách giả quyế
sựxung đ?t này.
Hê-ghen giả quyế sựtư?ng phả này như thếnào?
Thoạ đ?u, ông viế:
Chếđ? nhà nư?c là "tiề đ?" củ quyề lậ pháp; "vì vậ, bả thân nó đ?ng ở ngoài
phạ vi tính quy đ?nh trự tiế củ quyề lậ pháp".
"Nhưg"... nhưg "trong việ hoàn thiệ luậ pháp và trong sựvậ đ?ng tiế lên vố
có củ nhữg công việ hành chính phổbiế", chếđ? nhà nư?c "đ?ợ tiế tụ phát triể".
Vậ đề ấ có nghĩ là chếđ? nhà nư?c trự tiế nằ ở ngoài lĩh vự củ quyề lậ pháp,
nhưg quyề lậ pháp lạ làm thay đ?i chếđ? nhà nư?c mộ cách gián tiế. Bằg nhữg
con đ?ờg vòng, quyề lậ pháp đ?t tớ chỗmà nó không thểvà không có quyề đ?t tớ
bằg con đ?ờg thẳg. Nó xé chếđ? nhà nư?c ra thành từg mảh mộ, vì nó không
thểthay đ?i đ?ợ toàn bộchếđ? nhà nư?c. Do bả chấ củ sựvậ và củ nhữg mố quan
hệ quyề lậ pháp làm đề mà xét theo ý nghĩ củ chếđ? nhà nư?c thì nó không nên
làm. Nó làm mộ cách vậ chấ, trên thự tế, đề mà theo hiế pháp, nó không thểlàm
đ?ợ mộ cách hình thứ, dư?i hình thứ luậ pháp.
Vớ đề ấ Hê-ghen không xóa bỏđ?ợ sựtư?ng phả đ: ông đ biế sựtư?ng phả
này thành sựtư?ng phả khác, thành sựtư?ng phả giữ tác dụg củ quyề lậ pháp, tác
dụg hợ pháp xét theo quan để củ chếđ? nhà nư?c hiệ hành, vớ sứmệh củ nó là
phát triể chếđ? nhà nư?c. Mâu thuẫ giữ chếđ? nhà nư?c và quyề lậ pháp vẫ còn
tồ tạ. Theo quy đ?nh củ Hê-ghen thì có sựmâu thuẫ giữ tác dụg thự tếvà tác dụg
