C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 314

ngư?i đ?i biể củ ý chí đ?c thù, củ sựtùy tiệ chủquan, củ bộphậ ả thuậ củ ý chí, cho
nên nó đ đ?u tranh không phả cho hiế pháp mớ và chốg lạ hiế pháp cũ mà là chốg
lạ hiế pháp nói chung.

Nế như câu hỏ đ?ợ nêu lên mộ cách đng đ?n thì nó chỉlà như sau: nhân dân

có đ?ợ quyề tạ ra cho mình mộ chếđ? nhà nư?c mớ hay không? Vềcâu hỏ này, cầ
phả trảlờ mộ cách tuyệ đ?i khẳg đ?nh, vì chếđ? nhà nư?c, mộ khi không còn là
biể hiệ thậ sựcủ ý chí củ nhân dân nữ thì trởthành mộ cái hữ danh vô thự.

Sựxung đ?t giữ chếđ? nhà nư?c và quyề lậ pháp chẳg qua chỉlà - sựxung đ?t

củ nhà nư?c vớ bả thân mình, là sựmâu thuẫ trong khái niệ chếđ? nhà nư?c.

Chếđ? nhà nư?c chẳg qua chỉlà sựthỏ hiệ giữ nhà nư?c chính trịvà nhà nư?c

không chính trị vì thế bả thân nó nhấ thiế phả là sựthỏ thuậ giữ nhữg thếlự vềbả
chấ không cùng loạ. Do đ, ở đy, luậ pháp không thểquyế đ?nh rằg mộ trong nhữg
thếlự đ, tứ là mộ bộphậ củ chếđ? nhà nư?c, lạ đ?ợ quyề thay đ?i bả thân chếđ?
nhà nư?c, thay đ?i tổg thể

Nế nói vềchếđ? nhà nư?c như là vềmộ cái gì đ?c thù thì nên coi nó là mộ

bộphậ củ tổg thểcòn hơ.

Còn nế hiể chếđ? nhà nư?c là nhữg tính quy đ?nh phổbiế, nhữg tính quy đ?

nh că bả củ ý chí hợ lý thì lẽdĩnhiên, rõ ràng là mỗ dân tộ (nhà nư?c) đ?u có nhữg
tính quy đ?nh đ làm tiề đ?, và nhữg tính quy đ?nh này phả cấ thành credo

103

1*

chính trịcủ dân tộ ấ. Nói cho đng ra, đy là vấ đ? củ tri thứ, chứkhông phả củ ý chí.
Giốg như ý chí củ cá nhân, ý chí củ dân tộ cũg không thểvư?t ra ngoài giớ hạ củ
nhữg quy luậ củ lý tính. Ở mộ dân tộ không có lý tính thì nói chung, không
thểnói đ?n mộ tổchứ nhà nư?c hợ lý tính. Hơ thếnữ, ở đy, trong triế họ pháp quyề,
chúng ta đ? cậ tớ ý chí loài.

Quyề lậ pháp không tạ ra luậ pháp, - nó chỉphát hiệ và nêu luậ pháp.
Ngư?i ta đ mưu toan giả quyế mâu thuẫ này bằg nhữg sựphân biệ giữ

assemblée constituante

104

1*

và assemblée constituée

105

2*

.

§299. "Đ?i vớ cá nhân, nhữg đ?i tư?ng này" (đ?i tượg củ quyề lậ pháp) "đ?ợ quy đ?nh mộ cách chính xác

hơ vềhai mặ: ) mộ mặ là cá nhân đ?ợ hư?ng nhữg gì củ nhà nư?c và có thểnhờnhà nư?c mà hư?ng nhữg gì.

â) mặ khác là họphả đng góp gì cho nhà nư?c. Mặ thứnhấ bao gồ nhữg luậ thuộ vềlĩh vự tưpháp nói chung,

nhữg quyề củ các đàn thểtựquả và nghiệ đàn, và nhữg thểchếhoàn toàn chung, còn gián tiế (§298) thì bao gồ

toàn bộchếđ? nhà nư?c. Còn cái [mà cá nhân] phả đng góp cho nhà nư?c thì chỉcó thểđ?ợ quy đ?nh mộ cách

công bằg - đ?ng thờ đ?ợ quy đ?nh sao cho nhữg công việ và nhữg sựphụ vụđ?c thù mà cá nhân có khảnăg