Hê-ghen viế trong lờ chú thích:
Chú thích cho để 1. "Mớ thoạ nhìn, ngư?i ta có thểlấ làm lạrằg đ?i vớ vô sốtài cán, sả nghiệ, hoạ đ?ng, tài
năg, và nhữg củ cả sốg, đ dạg, bao hàm ở trong chúng và đ?ng thờ gắ liề vớ ý hư?ng chính trị thì nhà nư?c
không yêu cầ nhữg đ?m phụtrự tiế, mà chỉđi hỏ mộ củ cả duy nhấ, biể hiệ dư?i dạg tiề. Nhữg đ?m phụthuộ
vềviệ bả vệnhà nư?c khỏ bịkẻthù xâm phạ thì nằ trong sốnhữg đ?m phụsẽđ?ợ nghiên cứ trong phầ sau
(không phả vì đề đ sẽđ?ợ nghiên cứ trong phầ sau, mà vì nhữg lý do khác, cho nên chỉsau này chúng tôi mớ
bàn đ?n nghĩ vụbinh dịh củ cá nhân).
"Song thậ ra, tiề không phả là mộ thứcủ cả đặ thù bên cạh nhữg củ cả khác, mà là hình thứ phổbiế củ tấ
cảnhữg củ cả ấ, trong chừg mự mà chúng đ?t tớ mộ sựtồ tạ ở bên ngoài, vớ tính cách là mộ vậ". Hê-ghen
nói tiế trong đạ bổsung: "Nhà nư?c mua củ chúng ta cái mà nó cầ đ?n”
Chú thích cho để 2. "Chỉở cái giai đạ bên ngoài cùng cự ấ”(tứ là ở giai đạ mà củ cả đ?t tớ mộ sựtồ tạ
bên ngoài, vớ tính cách là mộ vậ) "thì đ?m phụ mớ có thểcó đ?ợ tính quy đ?nh vềlư?ng, do đ mớ công bằg
và bình đ?ng". Trong đạ bổsung lạ nói: "Song thông qua tiề thì tính chấ công bằg củ sựbình đ?ng mớ có
thểđ?ợ thự hiệ mộ cách tố đ?p nhấ". “ế như mọ cái đ?u tùy thuộ vào năg lự cụthểthì ngư?i có tài năg sẽphả
nộ thuếnặg hơ ngư?i không có tài".
Chú thích cho để 3. "Trong các nhà nư?c củ Pla-tôn, nhữg nhân vậ đ?ng đ?u phân chia các cá nhân
thành đ?ng cấ và giao cho họnhữg nhiệ vụđ?c thù [...]: trong nư?c quân chủphong kiế, các chư hầ phả gánh
vác nhữg sựphụ vụkhông xác đ?nh, cũg nhưnhữg sựphụ vụxác đ?nh theo tính đ?c thù củ chúng, ví dụnhưtiế
hành xét xửv.v.: nhữg đ?m phụđ tiế hành ở phư?ng Đng, ở Ai Cậ, đ? dựg lên nhữg công trình đ? sộv.v. cũg
có cái chấ đ?c thù v.v.. Trong tấ cảnhữg đề kiệ đ, đ?u không có cái nguyên tắ tựdo chủquan đi hoạ đ?ng có
tính thự thểcủ cá nhân - theo nộ dung củ nó, hoạ đ?ng này trong nhữg sựphụ vụấ và tựbả thân nó là mộ cái
gì đ?c thù - phả thông qua ý chí đ?c thù củ cá nhân: đ là mộ thứquyề chỉcó thểthự hiệ đ?ợ thông qua yêu
sách đi thự hiệ các đ?m phụdư?i hình thứ giá trịphổbiế, và đ chính là nguyên nhân đ gây nên sựchuyể hóa
ấ". Trong đạ bổsung có nói: "Nhà nư?c mua củ chúng ta cái mà nó cầ đ?n, đề đ mớ thoạ nhìn thì có thểhình
nhưlà trừ tư?ng, chế chóc và vô lư?ng lâm, và cũg có thểhình nhưlà nhà nư?c bịrơ xuốg rấ thấ vì tựthỏ mãn
vớ nhữg sựphụ vụtrừ tư?ng. Nhưg nguyên tắ nhà nư?c hiệ đ?i là: tấ cảviệ gì mà cá nhân làm, đ?u đ?ợ thông
qua ý chí củ cá nhân". "...Nhưg sựtôn trọg đ?i vớ tựdo chủquan chính là ở chỗ chỉđ?n vớ mỗ ngư?i từphía
có thểđ?n đ?ợ vớ ngư?i đ".
Anh muố làm gì thì cứlàm - chỉcầ bỏtiề ra thôi!
Mở đ?u, đạ bổsung viế:
“ai mặ củ chếđ? nhà nư?c là nhữg quyề hạ và nghĩ vụcủ cá nhân, mà nghĩ vụthì bây giờhầ hế đ?ợ chuyể
thành tiề. Nghĩ vụbinh dịh bây giờhầ nhưlà nghĩ vụcá nhân duy nhấ".
