C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 317

§300. “rong quyề lậ pháp, vớ tính cách là tổg thể trư?c hế có hai yế tốkhác có hiệ nghiệ: yế tốquân chủ vớ

tính cách là yế tốnắ giữsựquyế đ?nh tố cao: vớ tính cách là yế tốtưvấ thì có quyề hành chính, là cái biế

cụthểvà khái quát đ?ợ các mặ muôn màu muôn vẻcủ tổg thểvớ nhữg nguyên tắ cơbả hiệ thự đ?ợ kế tinh trong

tổg thể đ?c biệ là biế rõ nhữg nhu cầ củ quyề lự nhà nư?c: và cuố cùng là yế tốđ?ng cấ".

Quyề nhà vua và quyề hành chính cấ thành... quyề lậ pháp. Nhưg nế quyề lậ

pháp là tổg thểthì ngư?c lạ, quyề nhà vua và quyề hành chính phả là nhữg yế tốcủ
quyề lậ pháp. Yế tốđ?ng cấ, thêm vào nhữg yế tốtrên, cũg vẫ chỉlà quyề lậ pháp,
hoặ là quyề lậ pháp trong sựphân biệ giữ nó vớ quyề nhà vua và quyề hành chính.

§301. “ụ đch củ yế tốđ?ng cấ là ở chỗlàm cho trong yế tốđ công việ phổbiế có đ?ợ không nhữg mộ sự tồ

tạ tựnó, mà cảmộ sự tồ tạ cho nó nữ, nghĩ là làm cho yế tốtựdo hình thứ chủquan - tứ ý thứ củ công chúng,

vớ tính cách là tính phổbiế có tính chấ kinh nghiệ củ nhữg quan để và tư tư?ng củ nhiề ngư?i - tồ tạ ở trong

nó".

Yế tốđ?ng cấ là đ?i biể củ xã hộ công dân đ?i vớ nhà nư?c là cái đ?ng đ?i

diệ vớ xã hộ công dân vớ tư cách là "nhiề ngư?i". "Nhiề ngư?i" này trong mộ lúc
phả tiế hành mộ cách có ý thứ nhữg công việ chung, coi như nhữg công việ riêng
củ mình, như đ?i tư?ng củ ý thứ công chúng, mà theo Hê-ghen thì đ chẳg qua
chỉlà tính phổbiế có tính chấ kinh nghiệ củ nhữg quan để và tưtư?ng củ "nhiề
ngư?i"
(trong các chếđ? quân chủhiệ đ?i, kểcảchếđ? quân chủlậ hiế, tình hình thự
tếchính là nhưvậ). Đề đng chú ý là Hê-ghen, mộ ngư?i hế sứ bái phụ tinh thầ nhà
nư?c, tinh thầ đ?o đ?c, ý thứ nhà nư?c, lạ tuyệ đ?i coi khinh nhữg cái đ, khi
chúng xuấ hiệ trư?c mắ ông dư?i hình thứ kinh nghiệ hiệ thự.

Đ chính là đề bí ẩ củ chủnghĩ thầ bí. Cũg vẫ sựtrừ tư?ng hưả ấ - sựtrừ tư?ng

cho rằg ý thứ nhà nư?c là hình thứ chếđ? quan chứ không thích hợ, tứ hình thứ
thang bậ củ tri thứ và thừ nhậ mộ cách không phê phán sựtồ tạ không thích hợ đ
là sựtồ tạ hiệ thự và hoàn toàn giá trị - cũg vẫ sựtrừ tư?ng hư ả ấ bình thả thừ
nhậ rằg tinh thầ kinh nghiệ, hiệ thự củ nhà nư?c, tứ ý thứ công chúng, đ?n thuầ là
mộ món hổlố nhữg "quan để và tưtư?ng củ nhiề ngư?i". Giốg nhưsựtrừ tư?ng đ đ
lén đư vào cơcấ quan chứ cái bả chấ xa lạvớ cơcấ ấ, nó cũg cung cấ cho bả chấ
hiệ thự cái hình thứ biể hiệ không phù hợ vớ bả chấ ấ. Hê-ghen biế bộmáy quan
liêu thành mộ cái có tính chấ ý tư?ng, và biế ý thứ công chúng thành mộ cái có
tính chấ kinh nghiệ. Ông có thểcoi ý thứ công chúng hiệ thự là ý thứ hoàn toàn đ?
c thù, chính vì ông đ nâng ý thứ đ?c thù lên hàng ý thứ công chúng. Hê-ghen lạ
càng ít đái hoài tớ sựtồ tạ hiệ thự củ tinh thầ nhà nư?c, vì ông tin rằg ông đ thự