C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 405

Lý tính bao giờcũg tồ tạ, chỉcó đề không phả bao giờcũg tồ tạ dư?i hình thứ

hợ lý. Do đ, ngư?i phê phán có thểlấ bấ kỳhình thái ý thứ lý luậ và thự tiễ nào đ?
làm để xuấ phát và từnhữg hình thứ riêng củ thự tạ hiệ tồ mà phát triể cái hiệ thự
chân chính vớ tư cách là cái tấ yế và là mụ đch cuố cùng củ nó. Còn vềcuộ sốg
hiệ thự thì chính nhà nư?c chính trị trong tấ cảmọ hình thứ hiệ đ?i củ mình, vẫ
chứ đ?ng nhữg đi hỏ củ lý tính, ngay cảở nhữg nơ mà nó còn chưa đ?ợ thấ nhuầ
mộ cách có ý thứ nhữg yêu sách củ chủnghĩ xã hộ. Và nhà nư?c không dừg lạ ở
đ?y. Ởđu nó cũg ngầ hiể là lý tính đ đ?ợ thự hiệ. Nhưg ở đu nó cũg sa đng như vậ
vào mâu thuẫ giữ sứmệh lý tư?ng củ mình vớ nhữg tiề đ? hiệ thự củ mình.

vậ, từcuộ xung đ?t đ giữ nhà nướ chính trịvớ chính bả thân, có thểphát

triể cái chân lý xã hộ ra khắ nơ. Giốg nhưtôn giáo giớ thiệ cái mụ lụ nhữg cuộ
chiế đ?u lý luậ củ loài ngư?i, nhà nư?c chính trịcũg giớ thiệ mụ lụ nhữg cuộ chiế
đ?u thự tiễ củ loài ngư?i. Như vậ, trong phạ vi hình thứ củ mình, nhà nư?c chính
trịbiể thịsub specie rei publicae

131

1 mọ cuộ chiế đ?u, mọ nhu cầ, mọ chân lý xã hộ. Bở vậ, lấ mộ vấ

đ? chính trịđ?c biệ nhấ làm đ?i tượg phê phán - ví dụnhư vấ đ? sựkhác biệ giữ chếđ? đ?ng cấ vớ chếđ? đ?i

biể - tuyệ nhiên không có nghĩ là tụ từhauteur des principes

132

2* xuốg, bở vì vấ đ? này chỉbiể thịbằg ngôn

ngữchính trịsựkhác biệ giữ sựthốg trịcủ con ngư?i và sựthốg trịcủ chếđ? tưhữ. Nghĩ là, ngư?i phê phán

không nhữg có thểmà còn phả đ? cậ nhữg vấ đ? chính trịấ (nhữg vấ đ? này tự hồhoàn toàn không đng chú ý

đ?i vớ mộ ngư?i hăg say theo chủnghĩ xã hộ). Chỉra cái ưu việ củ chếđ? đ?i biể so vớ chếđ? đ?ng cấ, ngư?i

phê phán đ?ng chạ tớ nhữg lợ ích thự tiễ củ mộ đ?ng phái lớ. Đư chếđ? đ?i biể từhình thứ chính trịcủ nó lên

hình thứ phổbiế và phát hiệ ra giá trịchân chính dùng làm cơsởcho hệthốg này, ngư?i phê phán đ?ng thờ buộ

đ?ng phái đ phả vư?t ra khỏ khuôn khổcủ mình, vì rằg sựthắg lợ củ nó cũg vừ là sựcáo chung củ nó.

Do đ, không gì ngă trởchúng ta gắ liề sựphê phán củ chúng ta vớ sựphê phán

chính trị vớ lậ trườg đ?ng phái nhấ đ?nh trong chính trị và do đ gắ liề và đ?ng nhấ
sựphê phán củ chúng ta vớ cuộ đ?u tranh thự tế Trong trườg hợ đ, chúng ta xuấ
hiệ trư?c thếgiớ không phả vớ tưcách là nhữg kẻgiáo đề mang theo cái nguyên tắ
mớ, có sẵ: chân lý đy,
hãy quỳxuốg trư?c nó! - Chúng ta phát triể cho thếgiớ nhữg nguyên tắ mớ, rút ra
ngay từnhữg nguyên tắ củ chính nó. Chúng ta không bả thếgiớ rằg: "đ?ng đ?u
tranh nữ; toàn bộcuộ đ?u tranh củ mi là mộ đề vô nghĩ", chúng ta đm lạ cho nó
khẩ hiệ chân chính củ cuộ đ?u tranh. Chúng ta chỉgiớ thiệ cho thếgiớ thấ rõ là nó
đ?u tranh cho cái gì, còn ý thứ là cái mà thếgiớ phả giành lấ cho mình, dù nó muố
hay không muố.