sinh từchủquyề củ nhà vua, mà ngư?c lạ, chủquyề củ nhà vua dự trên chủquyề củ
nhân dân.
“Như vậ, nế chỉnói chung vềtổg thể thì cũg có thểnói vềchủquyề trong nư?c
rằg nó nằ trong nhân dân, hoàn toàn giốg nhưtrên đy (§277, §278) chúng ta đ
chỉra rằg nhà nư?c có chủquyề".
Làm như thểnhân dân không phả là nhà nư?c hiệ thự. Nhà nư?c là mộ sựtrừ
tượg. Chỉcó nhân dân mớ là cụthể Và đề đng chú ý là, Hê-ghen không ngầ ngạ
gán cho cái trừ tượg mộ tính chấ sinh đ?ng như chủquyề, và ngầ ngạ gán tính chấ
đ cho cái cụthể vớ đ? mọ sựdè dặ.
"Nhưg theo cái ý nghĩ thông thư?ng mà trong thờ đ?i hiệ nay ngư?i ta bắ đ?u nói vềchủquyề củ nhân dân
thì nó đ?i lậ vớ chủquyề tồ tạ ởnhà vua; đ?ợ xét trong sựđ?i lậ đ, chủquyề củ nhân dân thuộ vào loạ nhữg tư
tư?ng hỗ đ?n mà cơsởlà quan niệ kỳquái vềnhân dân".
Ở đy, chỉHê-ghen mớ có "nhữg tư tư?ng hỗ đ?n" và "quan niệ kỳquái" mà
thôi. Hiể nhiên là nế chủquyề tồ tạ ở phía nhà vua thì nói đ?n chủquyề đ?i lậ
ởphía nhân dân là ngu xuẩ, vì bả thân khái niệ chủquyề không thểcó hai sựtồ tạ
đ?ợ và lạ càng không thểcó sựtồ tạ đ?i lậ vớ bả thân nó. Nhưg:
l) Vấ đ? chính là ởchỗ cái chủquyề dư?ng như đ?ợ tậ trung ởnhà vua, phả
chăg là mộ ả tư?ng? Chủquyề củ nhà vua hay chủquyề củ nhân dân, - vấ đ? là ởđ!
2) Cũg có thểnói đ?n chủquyề củ nhân dân đ?i lậ vớ chủquyề tồ tạ ởnhà vua.
Nhưg khi đ, vấ đ? không phả là cùng mộ chủquyề tồ tạ ởhai phía, mà là hai khái
niệ vềchủquyề hoàn toàn đ?i lậ vớ nhau, trong đ, mộ khái niệ chỉcái chủquyề có
thểđ?ợ thự hiệ ởnhà vua, còn khái niệ kia thì chỉcái chủquyề chỉcó thểđ?ợ thự hiệ
ởnhân dân thôi. Đề này cũg giốg như câu hỏ: thượg đ? là chúa tểhay con ngư?i là
chúa tể Mộ trong hai chủquyề ấ là mộ sựkhông thậ, tuy là mộ sựkhông thậ đng tồ
tạ.
"Nhân dân mà không có nhà vua củ mình và không có mộ sựphân chia củ tổg thể sựphân chia gắ liề mộ
cách tấ yế và trự tiế vớ chính nhà vua, thì chỉlà mộ đm đng không có hình thù, không còn là nhà nư?c nữ và
không còn có bấ cứmộ trong nhữg tính quy đ?nh nào chỉtồ tạ trong mộ tổg thểđ đ?ợ hình thành bên trong bả
thân, - tứ là mộ đm đng không có chủquyề, không có chính phủ không có tòa án, không có cấ chỉhuy, không
có đ?ng cấ, không có gì cả Vì trong nhân dân đ xuấ hiệ nhữg nhân tốcó liên quan đ?n tổchứ và đ?i sốg củ
nhà nư?c, cho nên nhân dân ấ không còn là mộ sựtrừ tượg không xác đ?nh mà chỉtrong quan niệ chung nhấ,
mớ đ?ợ gọ là nhân dân".
