CHUYỆN XƯA TÍCH CŨ
Sơn Nam & Tô Nguyệt Đình
www.dtv-ebook.com
La Sơn Phu Tử:
Cuối đời nhà Lê, ở huyện La Sơn xứ Nghệ An (nay là tỉnh Hà Tĩnh) có một nhân
tài lỗi lạc đã từng được vua Quang Trung Nguyễn Huệ mời ra làm quân sư. Đó là ông
Nguyễn Thiếp.
Năm được hai mươi tuổi, ông bị mắc bệnh điên. Về sau bệnh không còn, nhưng
ông đặt hiệu mình là Cuồng Ẩn (hoặc Điên Ẩn). Thi đậu nhưng không thích làm quan,
ông rút lui về tu tiên tại núi Thiên Nhận.
Nghe danh ông, Nguyễn Huệ ba lần gởi thơ mời giúp việc nước nhưng cả ba lần
đều bị chối từ. Sau rốt, ông chịu hợp tác với nhà vua, khuyên vua ba điều:
- QUÂN ĐỨC nghĩa là vua phải làm thế nào cho có đức.
- DÂN TÂM nghĩa là làm thế nào cho dân ủng hộ.
- HỌC PHÁP nghĩa là cách học hành kinh sử cho đúng đắn.
Năm ông sáu mươi tuổi, bọn Tôn Sĩ Nghị kéo quân Thanh tràn vào chiếm Thăng
Long. Vua Quang Trung bèn xua binh ra Bắc. Lúc đi qua Nghệ An, nhà vua bèn triệu
ông để hỏi:
- Nghe thầy học tinh tường về khoa lý số lại hay về mưu lược. Nay Tôn Sĩ Nghị nó
sang, thầy nghĩ chước nào?