Hình 139: Tính ì hệ thống trong ví dụ xe ôtô vận tải
Một chiếc xe ôtô vận tải chuyển động với vận tốc
. Ở thời điểm t
1
, để
dừng xe lại, người lái xe đạp thắng (phanh). Xe không dừng lại ngay mà vẫn
còn tiếp tục chuyển động thêm một quãng đường, đến thời điểm t
2
mới dừng
lại hẳn (xem Hình 139a). Chúng ta nói rằng, xe vẫn tiếp tục chuyển động,
không dừng lại ngay vì xe có tính ì (quán tính).
Dựa trên ví dụ cụ thể về xe ôtô vận tải này và nhiều ví dụ khác tương tự,
chúng ta sẽ đi đến khái niệm “tính ì hệ thống”. Để làm điều đó, người viết
khái quát hóa, gọi ôtô là “hệ thống”. Ôtô chuyển động với vận tốc V
>
hệ
thống ở “trạng thái �1 ”. Ôtô dừng lại hẳn (V
>
= 0) – hệ thống ở “trạng
thái
�2 ”. Lực thắng (F
>
) làm cho ôtô chuyển từ chuyển động với vận tốc
V
>
sang đứng yên – “tác động gây chuyển trạng thái hệ thống”. Thời gian
(t
2
- t
1
) – “thời gian chuyển trạng thái” của hệ thống, hay còn gọi ngắn gọn
