bãi đẵn cây này lại là một khu rừng tạp, nhưng cái chủ yếu là ở đây có
những vạt rêu đất lầy, chúng đã sống lại và cảm thấy rất vui mừng từ khi dải
rừng bị đốn. Và thế là trên bãi đẵn cây này, bây giờ ta có thể đọc được toàn
bộ cuộc sống của rừng, ở đây có đủ các loại rêu với những quả nhỏ xanh đỏ,
có rêu đỏ và rêu xanh, rêu hình sao nhỏ và hình sao lớn, có cả những vạt địa
y tuần lộc trắng hiếm thấy cùng một cây bạch dương lùn và chùm quả việt
quất đỏ rực len lỏi bám vào thân nó. Khắp nơi, bên những gốc cây già và
trên nền đen của chúng, những cây thông non, vân sam và bạch dương ánh
rực lên trong nắng. Sự thay đổi mãnh liệt của cuộc sống tạo ra những niềm
hi vọng tươi vui, và những gốc cây đen, những nấm mồ trần trụi của các cây
cao lớn trước đây tuyệt nhiên không mang vẻ buồn đau như thường thấy
trong những nghĩa địa của con người.
Cây cối chết theo những cách khác nhau. Chẳng hạn như cây bạch dương
này, nó đã chết từ bên trong mà rất lâu ta vẫn ngỡ cái thân trắng của nó là
cây sống, nhưng ở trong chỉ toàn là gỗ mục mà thôi. Cái khối mục xốp đó
hút đầy nước và khá nặng: nếu lỡ va vào một cái cây như vậy và không đề
phòng, các đoạn thân ở trên cao có thể rơi xuống gây thương tích, thậm chí
giết chết người. Ta cũng thường nhìn thấy những gốc bạch dương đứng xum
xuê như một bó hoa nhưng chỉ mỗi lớp vỏ cây còn lại bên ngoài giống như
một vành cổ áo trắng là còn nhựa, chưa bị mục ruỗng; từ lớp mùn gỗ trong
lòng cây mọc lên đầy hoa và những mầm non mới. Vân sam và thông sau
khi chết sẽ bong vỏ trước tiên, vỏ cây rơi xuống từng mảng như những mảnh
áo quần chất thành đống dưới gốc. Sau đó ngọn cây đổ, rồi đến lượt cành
nhánh và cuối cùng là chính thân cây ụp xuống.
Vô số hoa, nấm, dương xỉ vội vã chen nhau đưa mình thế vào chỗ cây đại
thụ vừa sụp đổ. Nhưng trước hết là chính cái cây đó, ở bên cạnh gốc cũ, vẫn
sẽ tiếp tục tồn tại bằng cách nảy lên một mầm non nho nhỏ. Từng mảng rêu
xanh sáng hình hoa sao lớn chi chít quả nâu vội vã phủ kín các đoạn rễ trần
trụi trước kia từng giúp cây đứng vững trong đất; trên lớp rêu đó thường
mọc lên những cây nấm đỏ khổng lồ lớn như cái đĩa - nấm russula. Rồi
những bụi dương xỉ xanh non, dâu đất đỏ, việt quất, hắc mai mọc lên bao
