- BẮC THUỘC LẦN THỨ NHẤT (111 trước Tây-lịch – 39 sau
Tây-lịch). Vua Võ Đế giết Triệu Dương-Vương rồi cải tên nước Nam
Việt là Giao-Chỉ bộ, chia ra làm 9 quận là Nam-Hải, Thương-Ngô, Uất
Lâm, Hợp Phố, Giao-chỉ, Cửu Chân, Nhật-Nam, Châu-Nhai, Đạm-Nhĩ,
mỗi quận có quan Thái-thú và có quan Thứ-sử giám sát các quận. Ở
Giao-Chỉ có những Lạc-tướng hay là Lạc Hầu cai trị các bộ lạc. Vị Thứ
sử đầu tiên là Thạch Đái đóng phủ trị ở Long Uyên. Năm 2 Tây-lịch, ông
Tích-Quang sang làm Thái thú quận Giao-Chỉ, hết lòng lo việc khai hóa,
dạy dân lấy điều lễ nghĩa, được nhiều người kính phục.
11) NĂM 9-23 SAU T.L.
TRUNG-HOA
VƯƠNG MÃNG (6-9) thi hành một cuộc cách mạng xã hội, kinh tế
sâu rộng. Tôn thất nhà Hán là LƯU DIỂN và LƯU-TÚ tôn LƯU-
HUYỀN làm Hán đế, đóng ở đất Uyển (Hà-Nam). Lưu Tú vào Trường
An giết Vương-Mãng.
- ĐẾ HUYỀN (23-25) nhu nhược, không làm được việc gì. Các
tướng xin Lưu-Tú lên ngôi Hoàng đế.
12) NĂM 25-220
a) TRUNG-HOA : NHÀ ĐÔNG HÁN HAY HẬU HÁN
- QUANG-VÕ (Lưu-Tú) (25-58) dời đô về Lạc Dương, dẹp yên nội
loạn, gọi hàng Phàn-Sùng thủ lãnh nhóm Xích-Mi đã giết Vua Đế
Huyền. Vua sai Mã-Viện bình định Giao Chỉ dẹp Trưng-Trắc.
- HIẾU-MINH-ĐẾ (Trang) (58-76) sai quan quân bình các phiên
bang. Hung-Nô và các nước Tây Vực cho Hoàng-tử vào học và vào
chầu.
- HIẾU CHƯƠNG-ĐẾ (Huyến) (76-89) các nước Tây Vực phản
loạn. Vua sai Ban-Siêu đánh dẹp, oai danh lừng lẫy.
