108 ĐIỆP VIÊN VÀ ĐIỆP VỤ THẾ GIỚI - Trang 124

20. Vasmus (1883 - ?) Điệp Viên Ngoại Giao Ở Xứ

Ba Tư

Vasmus sinh năm 1883. Không ai biết gì về xuất xứ cũng như những

năm tháng thanh niên của ông. Chỉ biết rằng năm 1914 ông giữ một chức
vụ không cao lắm, nhưng cũng có uy tín là lãnh sự ở Bushir. Ông là nhà
Đông phương học, ông biết tiếng Farsi cổ điển giỏi như tiếng mẹ đẻ, lại
biết cả thổ ngữ của các bộ lạc nằm rải rác trên một vùng rộng lớn của Ba
Tư. Về bản chất ông là nhà thực dân thời đại Victoria. Ông cho rằng thế
giới này phải thuộc về những người da trắng, tốt nhất là thuộc về người
Đức. Ông say mê phương Đông theo một cách riêng. Vilhem II, khi tuyên
bố mình là người "bảo vệ Koran", đã biết đến những thành tích của ông
lãnh sự đầy nghị lực trong việc thiết lập những quan hệ tốt đẹp với "người
bản xứ". Theo chỉ thị riêng của ông, Vasmus được thăng cấp và được tăng
tiền để tuyên truyền và lập đại diện.

Trước Đại chiến I Ba Tư là một nước lạc hậu, phần lớn dân cư mù chữ,

họ còn tin rằng vũ trụ này bao gồm rất nhiều những khối đồng tâm mà
trung tâm là Trái Đất. ảnh hưởng của các siêu cường Nga, Anh, Đức là
đáng kể, những nước này thường coi mình là chủ nhân của nhiều vùng đất.
Lúc đó đã có "cuộc chiến tranh dầu mỏ" không tuyên chiến giữa người Đức
và người Anh. Theo một Hiệp định quốc tế thì để duy trì trật tự ở vùng có
dầu, người ta đã thành lập một đội sen đầm trung lập, nòng cốt là các đạo
quân Thuỵ Điển, nhưng Vasmus đã kịp nắm được những đạo quân này. Khi
chiến tranh nổ ra, người Anh tuyên bố rằng sự việc này vi phạm thô bạo
quyền trung lập của Ba Tư và dùng quân đội để mở rộng phạm vi ảnh
hưởng của mình.

Những nơi người Anh đến thì các nhà ngoại giao Đức phải rời bỏ ngay.

Vasmus kiên quyết chống lại việc đó và bị người Anh bắt giam, bị coi như
một "người ngoại quốc không có thiện cảm và thù địch" và bị quản thúc tại