“ái gọ là pháp nhân, tứ hộ, đàn thể gia đnh - dù cho bả thân nó cụthểnhư thếnào chăg nữ - vẫ chỉcó nhân
cách vớ tính cách là mộ yế tốtrừ tư?ng củ bả thân nó; nhân cách trong pháp nhân không đ?t tớ chân lý tồ tạ
củ mình. Còn nhà nư?c thì chính là cái tổg thểtrong đ nhữg yế tốcủ khái niệ đ?t tớ tính hiệ thự phù hợ vớ
chân lý đ?c biệ củ chúng".
Trong câu này là cảmộ sựlầ lẫ lớ. Ở đy, pháp nhân, tứ hộ v.v., - do đ, chính
nhữg hình thứ loài trong đ con ngư?i hiệ thự biế nộ dung hiệ thự củ mình thành
hiệ thự, khách thểhóa bả thân sau khi đ từbỏsựtrừ tượg củ "con ngư?i quand mê
me"
1*
, - đ?u đ?ợ gọ là nhữg cái trừ tượg. Lẽra phả thừ nhậ sựthự hiệ ấ củ con
ngư?i là cụthểnhấ thì Hê-ghen lạ nêu ra đề sau đy, coi là tính ư việ củ nhà nư?c:
"yế tốkhái niệ", "tính đ?n nhấ" trong nhà nư?c đng đ?t tớ mộ "tồ tạ hiệ có" thầ bí
nào đ. Cái hợ lý không phả là ởchỗlý tính củ con ngư?i hiệ thự đ?t đ?ợ tính hiệ
thự, mà là ởchỗnhữg yế tốcủ khái niệ trừ tượg đ?t tớ tính hiệ thự.
"Khái niệ nhà vua sởdĩkhó hiể nhấ đ?i vớ lý trí, tứ là đ?i vớ sựxcm xét có tính chấ lý trí phả tư là vì
sựxem xét này không đ quá nhữg quy đ?nh rờ rạ và do đ chỉbiế nhữg lý do, nhữg quan để có hạ và sựsuy luậ
xuấ phát từnhữg lý do đ. Như vậ, sựxem xét ấ hình dung uy nghiêm củ nhà vua là mộ cái có tính chấ phái
sinh chẳg nhữg vềmặ hình thứ mà cảvềmặ quy đ?nh củ nó: thếnhưg ngư?c lạ, khái niệ nhà vua không phả là
mộ cái gì phái sinh, mà nó bắ đ?u mộ cách tuyệ đ?i từbả thân nó. Gầ gũ nhấ" (còn nói gì nữ!) “ớ quan để đ,
là cái quan niệ coi quyề nhà vua là mộ cái dự trên quyề uy thầ thánh, vì quan niệ ấ chứ đ?ng tư tư?ng vềtính
tuyệ đ?i củ quyề nhà vua".
Bấ kỳsựtồ tạ tấ yế nào, trên mộ ý nghĩ nào đ, đ?u "bắ đ?u mộ cách tuyệ đ?i
từbả thân"; vềmặ này, con rậ củ nhà vua cũg chẳg khác gì bả thân nhà vua. Như
thếlà Hê-ghen đ không hềnói tớ cái gì tạ thành đ?c để củ nhà vua. Còn nế Hê-
ghen nghĩrằg đ?i vớ nhà vua, chúng ta phả thừ nhậ mộ cái gì đ?c biệ khiế cho nhà
vua khác vớ tấ cảnhữg đ?i tượg khác củ khoa họ và củ triế họ pháp quyề, thì đ
chỉlà sựngu xuẩ; cái tư tư?ng đ củ Hê-ghen chỉđng trong chừg mự mà "con ngư?i
- ý niệ đ?n nhấ" là mộ cái gì nả sinh ra từtư?ng tượg, chứkhông phả từlý trí.
"Có thểnói vềchủquyề củ nhân dân vớ ý nghĩ là, đ?i vớ thếgiớ bên ngoài, nhân dân nói chung là mộ cái gì
đ?c lậ và cấ thành nhà nư?c củ chính mình" v.v..
Đy là mộ chân lý sơđ?ng. Nế nhà vua là "chủquyề chân chính củ nhà nư?c"
thì đ?i vớ thếgiớ bên ngoài, ông ta cũg phả đ?ợ thừ nhậ là "nhà nư?c đ?c lậ", thậ
chí không phụthuộ cảvào nhân dân. Còn nế nhà vua có chủquyề, vì đ?i biể cho
sựthốg nhấ củ nhân dân, thì bả thân nhà vua chỉlà ngư?i đ?i biể cho chủquyề củ
nhân dân, là tượg trưg củ chủquyề đ. Chủquyề củ nhân dân không phả là cái phát
