Cái khảnăg trởthành quan chứ nhà nư?c mà mỗ công dân đ?u có, là mố quan
hệtích cự thứhai giữ xã hộ công dân và nhà nư?c, là sựđ?ng nhấ thứhai. Mố quan
hệnày mang tính chấ rấ bềngoài và tính chấ nhịnguyên luậ. Mỗ ngư?i theo đ?o
Thiên chúa đ?u có khảnăg trởthành thầ tu (tứ là thoát khỏ ngư?i trầ và cõi tụ).
Nhưg lẽnào đề đ lạ cả trởcác thầ tu đ?i diệ vớ tín đ? Thiên chúa giáo vớ tư cách là
thếlự củ thếgiớ bên kia? Nói rằg mỗ ngư?i đ?u có khảnăg nhậ đ?ợ quyề củ mộ lĩh
vự khác, đề đ chỉchứg minh rằg lĩh vự củ bả thân ngư?i đ không phả là hiệ thự củ
quyề đ mà thôi.
Trong nhà nư?c chân chính, vấ đ? không phả là ởchỗmỗ công dân có khảnăg
hiế thân mình cho đ?ng cấ phổbiế vớ tính cách là đ?ng cấ đ?c thù, mà là ởchỗđ?
ng cấ phổbiế ấ có năg lự trởthành đ?ng cấ phổbiế thậ sựhay không, tứ là có năg lự
trởthành thân phậ
1*
củ mọ công dân hay không. Nhưg tiề đ? mà Hê-ghen dùng
làm để xuấ phát lạ là đ?ng cấ phổbiế - giả đ?ng cấ phổbiế - ả tư?ng, là tính phổbiế
đ?ng cấ đ?c thù.
Sựđ?ng nhấ mà Hê-ghen cấ tạ nên giữ xã hộ công dân và nhà nư?c,
là sựđ?ng nhấ củ hai đ?o quân đ?i đ?ch nhau, trong đ mỗ ngư?i lính đ?u
có “hảnăg", bằg con đ?ờg "đo ngũ, trởthành thành viên củ đ?o quân “hù
nghịh", và dĩnhiên là vớ đề đ Hê-ghen đ mô tảđng đ?n trạg thái kinh
nghiệ ngày nay.
Đ?i vớ sựcấ tạ củ ông về"các cuộ sát hạh”thì cũg vậ. Trong nhà nư?c hợ lý,
việ sát hạh nhữg ai muố trởthành thợđng giày có thểcầ hơ việ sát hạh nhữg ai
muố trởthành quan chứ nhà nư?c củ quyề hành pháp, vì nghềđng giày là mộ
kỹnăg mà không có nó thì ngư?i ta vẫ có thểtrởthành mộ công dân tố, mộ con
ngư?i xã hộ; còn “ri thứ nhà nư?c”cầ thiế lạ là mộ đề kiệ mà nế thiế thì con ngư?i
tuy sốg trong nhà nư?c, nhưg vẫ ởbên ngoài nhà nư?c, vẫ tách rờ vớ bả thân, tách
rờ vớ không khí. "Sát hạh" chẳg qua chỉlà cái công thứ củ hộ kín, là sựthừ nhậ, do
pháp luậ quy đ?nh, tri thứ chính trịlà mộ đ?c quyề.
“ố liên hệ? giữ "chứ vụnhà nư?c" và "cá nhân", vố là mố liên hệkhách quan
giữ tri thứ củ xã hộ công dân và tri thứ củ nhà nư?c, - mố liên hệnày, do sát hạh
xác lậ, chẳg qua chỉlà sựrử tộ củ chếđ? quan chứ đ?i vớ tri thứ, là sựchứg nhậ
chính thứ vềviệ tri thứ trầ tụ đ hóa thân thành tri thứ thầ thánh (trong mỗ kỳsát
hạh, lẽdĩnhiên là ngư?i giám khả hiể biế tấ cả. Không hiể tạ sao chúng ta lạ không
