nghe nói rằg nhữg nhà chính trịHy Lạ và La Mã đ trả qua các kỳ sát hạh. Vảlạ, so
vớ quan chứ Chính phủPhổthì nhà hoạ đ?ng nhà nư?c La Mã có nghĩ lý gì!
Bên cạh mố liên hệkhách quan giữ cá nhân và chứ vụnhà nư?c, bên cạh việ
sát hạh, còn có mộ mố liên hệkhác - sựtùy tiệ củ nhà vua.
"Vì yế tốkhách quan ởđy không phả là thiên tài (nhưtrong nghệthuậ, chẳg hạ) cho nên nhấ đ?nh phả có
mộ sốnhiề vô kểnhữg ngư?i có thểđ?m nhiệ chứ vụđ, nhữg ngư?i mà ta không thểxác đ?nh đ?ợ mộ cách tuyệ
đ?i xem ai là ngư?i hơ hẳ nhữg ngư?i khác. Mặ chủquan - tứ là việ cá nhân này đ?ợ lự chọ ra từsốđng ấ, đ?ợ
giao chứ vụ và đư?c ủ quyề quả lý công việ chung, - việ xác lậ nhưvậ mố liên hệgiữ cá nhân và chứ vụ tứ là
mố liên hệgiữ hai mặ bao giờcũg mang tính chấ ngẫ nhiên đ?i vớ nhau, vẫ là đ?c quyề củ nhà vua, coi là
quyề lự nhà nư?c có tính quyế đ?nh và tố cao".
Nhà vua ởđu cũg là đ?i biể củ tính ngẫ nhiên. Ngoài yế tốkhách quan là
sựtuyên bốlòng tin mang tính chấ quan liêu (việ sát hạh), còn phả có yế
tốchủquan là ân huệ củ nhà vua, thì lòng tin mớ mang lạ kế quả
“hữg chứ năg nhà nư?c đ?c thù mà chếđ? quân chủgiao phó cho các
cơquan" (chếđ? quân chủphân chia, chuyể giao nhữg hình thứ hoạ đ?ng nhà nư?c
đ?c thù cho các cơquan, coi đ là nhữg chứ năg củ chúng, nó phân bốnhà nư?c
cho các quan chứ; nó phân phố nhữg chứ năg này như nhà thờLa Mã thầ thánh
phân phố ơ chúa; chếđ? quân chủlà mộ hệthốg tựlư; chếđ? quân chủcho thuê
nhữg chứ năg nhà nư?c), "hợ thành mộ bộphậ củ mặ khách quan củ chủquyề vố
có củ nhà vua". ở đy, lầ đ?u tiên Hê-ghen phân biệ mặ khách quan củ chủquyề vố
có củ nhà vua và mặ chủquan củ nó. Trư?c đy, ông nhậ cụ cảhai mặ này làm mộ.
Chủquyề vố có củ nhà vua ởđy mang mộ ý nghĩ hoàn toàn thầ bí, - giốg như các
nhà thầ họ thấ giớ tựnhiên là thượg đ? nhân cách hóa. [Còn trên kia] thì Hê-ghen
nói: nhà vua là mặ chủquan củ chủquyề vố có củ nhà nư?c (§293).
Trong §294, Hê-ghen rút từý niệ ra cái quyề đư?c hưởg lư?ng bổg củ quan
chứ. ở đy, đ?i vớ Hê-ghen, sựđ?ng nhấ thậ sựcủ xã hộ công dân và nhà nư?c
chính là ởmón lư?ng bổg mà các quan chứ lĩh đ?ợ, hoặ là ởchỗcông việ phụ
vụnhà nư?c đ?ng thờ bả đ?m tính vữg chắ củ tồ tạ kinh nghiệ. Lư?ng bổg củ quan
chứ - đ là hình thứ đ?ng nhấ tố cao mà Hê-ghen rút ra đ?ợ nhờsựcấ tạ củ mình.
Tiề đ? củ việ biế nhữg công việ nhà nư?c thành nhữg chứ vụlà việ tách rờ nhà
nư?c vớ xã hộ. Nế như Hê-ghen viế:
"Phụ vụnhà nư?c [...] đi hỏ phả hy sinh việ thỏ mãn mộ cách đ?c lậ và tùy tiệ nhữg mụ đch chủquan"
(nhưg mọ việ phụ vụđ?u đi hỏ nhưvậ), "và chính bằg cách đ mà nó đm lạ cái quyề tìm đ?ợ sựthỏ mãn trong
