ngư?i yêu nư?c. Nhưg còn có mộ chếđ? nào có thểbẩ chủnghĩ yêu nư?c ra khỏ
con ngư?i họnhư cái chếđ? lốbịh này củ chàng hiệ sĩmớ xuấ đ?u lộdiệ
1*
, hay
không? Tấ hài kịh mà chủnghĩ chuyên chếđng dùng đ? giễ cợ chúng ta cũg nguy
hiể cho nó giốg như tấ bi kịh đ gây nguy hiể cho dòng họXtiu-át và Buố-bông lúc
bấ giờ Và nế thậ chí còn lâu ngư?i ta mớ hiể đ?ợ tấ hài kịh này thự ra là cái gì, thì
nó cũg vẫ sẽlà mộ cuộ cách mạg theo mộ ý nghĩ nào đ. Nhà nư?c là mộ cái quá to
lớ đ? có thểbiế nó thành mộ trò hề Con tàu, đ?y nhữg thằg ngố, hẳ có thểmộ thờ
gian phó mặ cho gió, nhưg chắ chắ nó sẽtrôi thẳg tớ sốphậ không tránh khỏ củ
nó, chính bở vì nhữg thằg ngố vẫ không ngờtớ đề đ. Và cái sốphậ này là cuộ cách
mạg đng đ?ng trư?c mắ chúng ta.
M. gử R.
2
Khuên, tháng Nă 1843
Bứ thư củ bạ, hỡ bạ thân mế củ tôi, là mộ khúc bi ca rấ hay, mộ đệ kèn đ?a
ma làm não nuộ lòng ngư?i; song trong đ tuyệ nhiên không có gì là chính trịcả
Không có dân
tộ nào lạ rơ vào tuyệ vọg, và dù cho chỉvì ngu xuẩ mà trong mộ thờ gian dài nó
đ?t hy vọg vào mộ cái gì đ, nhưg rồ đ?n mộ lúc, sau nhiề nă tháng, nó sẽđ?t nhiên
trởnên tinh khôn và sẽthự hiệ nhữg ướ vọg tố đ?p củ mình.
Tuy vậ, bạ cũg làm cho tôi buồ lây, đ? tài củ bạ chư khai thác hế, tôi muố
thêm vào đ phầ kế, và khi tấ cảđ hoàn thành thì bạ hãy chìa tay cho tôi đ? làm lạ
tấ cảtừđ?u. Chúng ta hãy đ? ngư?i chế mai táng và khóc than tửthi củ họ Mà đng
thèm khát là cái sốphậ đ?ợ làm nhữg ngư?i đ?u tiên trong sốnhữg ngư?i bư?c vào
cuộ sốg mớ vớ nguồ sinh lự mớ. Mong rằg đ cũg là sốphậ chúng ta.
Thếgiớ cũthuộ vềkẻphi-li-xtanh - đng là như thế Song không nên xem kẻphi-
li-xtanh như con ngáo ộ mà ngư?i ta phả quay mặ đ vì khiế sợ Trái lạ, ta phả
nhìn hắ cho kỹ Ông chủnày củ thếgiớ đng đ?ợ nghiên cứ đ?y.
Dĩnhiên, kẻphi-li-xtanh là ông chủthếgiớ chỉvớ cái nghĩ là nhữg kẻphi-li-
xtanh, xã hộ củ chúng, tràn ngậ thếgiớ tự như xác chế lúc nhúc ròi bọ Vì vậ, xã
hộ phi-li-xtanh chỉcầ có nô lệ còn nhữg kẻsởhữ các nô lệấ thì không cầ đ?n tựdo.
Mặ dù vớ tưcách là kẻsởhữ ruộg đ?t và ngư?i, chúng đ?ợ ngư?i ta gọ là nhữg ông
