C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 271

c) thành quyề lự củ tính chủquan vớ tính cách là quyế đ?nh cuố cùng củ ý chí - tứ là quyề lự nhà vua,

trong đ nhữg quyề lự bịphân chia đ?ợ kế hợ lạ thành sựthốg nhấ cá nhân; do đ quyề lự này là đ?nh cao và

cơsởcủ tổg thể tứ chếđ? quân chủlậ hiế".

Chúng ta sẽtrởlạ sựphân chia [quyề lự] nói trên, sau khi chúng ta xem xét

riêng rẽnhữg chi tiế củ việ trình bày sựphân chia ấ.

§274. Vì tinh thầ chỉ hiệ thự vớ tính cách là cái nhờđ mà nó nhậ thứ đ?ợ bả thân, và nhà nư?c, vớ tính

cách là tinh thầ củ dân tộ, đ?ng thờ cũg là pháp luậ quán triệ tấ cảnhữg mố quan hệcủ nhà nư?c, là tậ quán

và ý thứ củ các cá nhân củ nhà nư?c, cho nên chếđ? nhà nư?c củ mỗ dân tộ phụthuộ nói chung vào tính chấ

và sựhình thành củ ý thứ củ dân tộ ấ; sựtựdo chủquan củ dân tộ và do đ, cảtính hiệ thự củ chếđ? nhà nư?c đ?

u nằ trong tựý thứ đ... Vì thế mỗ dân tộ đ?u có chếđ? nhà nư?c phù hợ vớ nó và thích hợ vớ nó".

Từnhữg lậ luậ củ Hê-ghen, chỉtoát ra kế luậ là: nhà nư?c nào mà trong đ,

tính chấ và sựhình thành củ tựý thứ" và "chếđ? nhà nư?c" mâu thuẫ vớ nhau, thì
không phả là nhà nư?c chân chính. Mộ chếđ? nhà nư?c, nế là sả phẩ củ giai đạ
trư?c đ củ ý thứ thì có thểtrởthành nhữg xiềg xích nặg nềđ?i vớ mộ tựý thứ phát
triể hơ v.v. và v.v., - tấ nhiên câu nói đ là mộ đề tầ thư?ng. Ngư?c lạ, từđ sẽchỉcó
thểrút ra yêu cầ đi có mộ chếđ? nhà nư?c bao hàm trong bả thân nó, vớ tính cách
là cơsởvà nguyên tắ quyế đ?nh, cái khảnăg tiế lên cùng vớ sựphát triể củ ý thứ,
tiế lên cùng vớ con ngư?i hiệ thự. Nhưg đề này chỉcó thểcó vớ đề kiệ là nế "con
ngư?i" trởthành nguyên tắ củ chếđ? nhà nư?c. Ở đy, Hê-ghen là mộ kẻngụ biệ.

a) QUYề Lự Củ NHà VUA

§275. “ả thân quyề lự củ nhà vua bao hàm cảba yế tốcủ mộ tổg thể[(§272)]: tính phổbiế củ chếđ? nhà nư?

c và củ luậ pháp, việ tư vấ vớ tính cách là mố liên hệcủ cái đ?c thù vớ cái phổbiế là yế tốquyế đ?nh cuố cùng

vớ tính cách là sựtự quy đ?nh, nơ quay trởvềcủ mọ cái khác và là để mởđ?u củ tính hiệ thự củ chúng. Sựtự

quy đ?nh tuyệ đ?i này tạ thành nguyên tắ phân biệ củ quyề lự nhà vua vớ tính cách là quyề lự nhà vua,

nguyên tắ ấ cầ đ?ợ trình bày trư?c tiên.

Phầ đ?u củ đạ này chỉtrự tiế có ý nghĩ là, "tính phổbiế củ chếđ? nhà nư?c và

củ luậ pháp” là quyề lự củ nhà vua; việ tưvấ, hay là mố quan hệcủ cái đ?c thù vớ
cái phổbiế, là quyề lự củ nhà vua. Quyề lự củ nhà vua không đ?ng bên ngoài tính
phổbiế củ chếđ? nhà nư?c và củ luậ pháp, nế như quyề lự này đ?ợ hiể là quyề lự
củ mộ ông vua (lậ hiế).