C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 384

hoạ nhà nư?c đ?ợ. Nhà nư?c chính trịlà tổchứ tách khỏ xã hộ công dân. Mộ mặ,
xã hộ công dân sẽtựxóa bỏbả thân, nế nhưmọ ngư?i đ?u trởthành nhữg nhà lậ
pháp; mặ khác, nhà nư?c chính trị đ?i lậ vớ xã hộ công dân, chỉcó thểdung nhậ
sựtồ tạ củ xã hộ công dân dư?i mộ hình thứ phù hợ vớ quy mô củ nhà nư?c chính
trị Nói cách khác: sựtham gia củ xã hộ công dân vào nhà nư?c chính trịthông qua
các đ?i biể, chính là biể hiệ củ sựtách rờ củ chúng và củ sựthốg nhấ chỉcó tính
chấ nhịnguyên củ chúng.

Hoặ là ngư?c lạ, xã hộ công dân là xã hộ chính trịhiệ thự. Nế như vậ thì

quảthậ là vô lý khi đ? ra cái yêu sách chỉphát sinh trên cơsởquan niệ coi nhà nư?c
chính trịlà lĩh vự tách rờ khỏ xã hộ công dân, - tứ là cái yêu sách chỉhình thành
trên cơsởquan niệ thầ họ vềnhà nư?c chính trị Trong tình hình nhưvậ, quyề lậ
pháp
vớ tưcách là quyề đ?i diệ sẽhoàn toàn mấ hế ý nghĩ. Quyề lậ pháp ở đy là
quyề đ?i biể theo ý nghĩ là bấ kỳ chứ năg nào cũg vố có tính chấ đ?i biể; theo ý
nghĩ như ngư?i thợgiày là đ?i biể củ tôi chẳg hạ, vì anh ta thỏ mãn mộ nhu cầ xã
hộ nhấ đ?nh; theo ý nghĩ là mọ hoạ đ?ng xã hộ nhấ đ?nh, coi là hoạ đ?ng
loài, đ?u chỉđ?i biể cho loài, tứ là mộ tính quy đ?nh nào đ củ bả chấ vố có củ tôi;
theo ý nghĩ là mỗ ngư?i đ?u là đ?i biể củ mộ ngư?i khác, - ở đy ngư?i ấ đng vai
trò đ?i biể không phả vì mộ cái gì khác vớ cái mà ngư?i ấ đ?i biể, mà vì cái mà
ngư?i ấ vố là và cái mà ngư?i ấ đng làm.

Quyề "lậ pháp" là đ?i tư?ng củ nhữg sựmong muố, không phả do nộ dung củ

nó mà do ý nghĩ chính trịhình thứ củ nó. Ví dụ tựbả thân nó, quyề hành chính phả
có sứ hấ dẫ đ?i vớ nhân dân mạh hơ là chứ năg lậ pháp, siêu hình, củ nhà nư?c.
Chứ năg lậ pháp là ý chí không phả ở trong tinh lự thự tiễ củ nó, mà ở trong tinh
lự lý luậ củ nó. Ở đy ý chí không đ?ợ tựkhẳg đ?nh thay cho luậ pháp: vai trò củ
nó chính là phát hiệ ấ đ?nh luậ pháp hiệ thự.

Từbả tính song trùng ấ củ quyề lậ pháp, - vừ là chứ năg lậ pháp hiệ thự và

vừ là chứ năg đ?i biể chính trịtrừ tư?ng, - nẩ sinh ra mộ đ?c để mà chúng ta có
thểquan sát thấ, đ?c biệ là ở Pháp, đ?t nư?c củ nhữg hình thứ chính trịphát triể.

(Trong quyề hành chính, chúng ta luôn luôn thấ có hai yế tố hoạ đ?ng hiệ

thự và lý do chính trịcủ hoạ đ?ng đ, lý do này xuấ hiệ dư?i dạg mộ ý thứ hiệ thự
khác mà trong cấ trúc đ?y đ? củ nó là cơcấ quan chứ.)

ỞPháp, nộ dung đng theo ý nghĩ củ nó củ quyề lậ pháp (do không có sựxung

đ?t nghiêm trọg giữ nhữg lợ ích thốg trịđ?c thù và objectum quaestionis

119

1*

) đ?ợ