C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 386

chính trịcủ mình là tồ tạ chân chính củ mình, xã hộ công dân cũg làm cho tồ tạ
công dân củ mình, khác vớ tồ tạ chính trịcủ mình, biế thành tồ tạ không bả chấ;
và khi mộ trong nhữg yế tốtách rờ nhau mà mấ đ thì mặ đ?i lậ củ nó cũg mấ theo.
Bở vậ, cả cách bầ cửtrong khuôn khổnhà nư?c chính trịtrừ tư?ng, là yêu sách hủ
bỏ
nhà nư?c chính trịtrừ tư?ng, nhưg đ?ng thờ cũg là xóa bỏxã hộ công dân.

Sau đy, chúng ta sẽthấ vấ đ? cả cách bầ cửxuấ hiệ dư?i mộ hình thứ khác,

cụthểlà đ?ợ đ? ra từphía nhữg lợ ích. Sau đy cũg vậ, chúng ta sẽbàn tớ nhữg xung
đ?t khác nả sinh ra từtính quy đ?nh song trùng củ quyề lậ pháp (mộ mặ, đ?i biể
ngư?i đ?ợ ủ nhiệ toàn quyề củ xã hộ công dân, và mặ khác, ngư?c lạ, đ?i biể cầ
phả thểhiệ chính sựtồ tạ chính trịcủ xã hộ đ, tứ mộ tồ tạ đ?c thù nào đ trong
chủnghĩ hình thứ chính trịcủ nhà nư?c).

Bây giờ chúng ta hãy tạ quay lạ lờ chú thích củ đạ này.

“ựxem xét hợ lý tính, tứ sựý thứ đ?ợ ý niệ, là cụthể và vì thếmà phù hợ vớ ý nghĩ thậ sựthự tiễ; bả thân ý

nghĩ này chẳg qua chỉlà ý nghĩ hợ lý tính, tứ ý nghĩ củ ý niệ” “hà nư?c cụthể là cái tổg thểđ?ợ phân chia

thành nhữg tậ đàn đ?c thù củ mình; thành viên củ nhà nư?c là thành viên củ đ?ng cấ đ; chỉtrong tính quy đ?

nh khách quan ấ củ mình, thành viên ấ mớ có thểđ?ợ chú ý tớ trong nhà nư?c”

Vềđể này thì tấ cảmọ đề cầ phả nói đ?u đ đ?ợ nói ở trên.

"Tính quy đ?nh phổbiế củ nó" (củ thành viên nhà nư?c), "nói chung, đ?u bao hàm yế tốsong trùng. Thành

viên củ nhà nư?c là tưnhân, còn vớ tư cách là con ngư?i đng tưduy thì nó cũg là ý thứ và ý chí củ cái

phổbiế. Nhưg chỉkhi nào ý thứ và ý chí ấ chứ đ?y tính đ?c thù - nhữg tính đ?c thù này là đ?ng cấ đ?c thù và

tính quy đ?nh củ nó - thì chúng mớ không trốg rỗg, mà đ?ợ chứ đ?y và thậ sựcó sinh khí, nói cách khác, cá

nhân là loài, nhưg nó có tính hiệ thự phổbiế nộ tạ củ nó vớ tính cách là loài gầ nhấ".

Tấ cảnhữg gì Hê-ghen nói ở đy đ?u đng chỉtrừhai để: 1) ông coi đ?ng cấ đ?c

thù tính quy đ?nh củ nó là mộ; 2) tính quy đ?nh ấ - giốg, loài gầ nhấ - cũg phả
đ?ợ coi là hiệ thự, không nhữg tựnó mà cảcho nó, coi là giốg củ loài phổbiế,
tính đ?c thù củ loài phổbiế. Nhưg Hê-ghen lạ thỏ mãn vớ cái đề là trong cái nhà
nư?c mà ông ta miêu tảthành tồ tạ hiệ có đ nhậ thứ đ?ợ bả thân củ tinh thầ luân
lý, thì tinh thầ luân lý ấ chỉtựnó, chỉtheo ý niệ phổbiế, mớ là cái quy đ?nh. Hê-
ghen không đ? cho xã hộ trởthành nguyên lý thậ sựcó tác dụg quyế đ?nh, vì muố
như vậ thì cầ phả có chủthểhiệ thự, nhưg Hê-ghen lạ chỉnói đ?n mộ chủthểtrừ tư?
ng, tư?ng tư?ng mà thôi.

§309. “Vì các đ?i biể đ?ợ cửra đ? thả luậ và quyế đ?nh nhữg công việ phổbiế, nên việ cửhọlàm đ?i biể có

ý nghĩ là: nhữg cá nhân đ?ợ bầ ra do tín nhiệ là nhữg ngư?i hiể công việ đ hơ là nhữg ngư?i đ bầ; việ đ cũg