1145
Thất-diệu, ñạo sĩ nói: - "Ta tu luyện trên núi kia, cảm lòng thành của vua, ñến
giúp trừ yêu diệt quái ñể xây cho xong thành. Nay mọi việc ñã xong, ta trở về".
Nói rồi ñạo sĩ về núi sau khi tặng vua cây gậy hình lông chim và nói: - "Đó là
lông chim thần của thầy ta cho, nó có phép chỉ sông sông cạn, chỉ núi núi tan,
chỉ ngàn ngàn cháy". Khi vua An Dương Vương xây xong thành, liền lên núi lập
ñền thờ, phong là Trấn Thiên Huyền Võ Thiên Chân
1
.
Trung-quốc có chuyện Rùa giúp Trương Nghi xây thành:
Tần Huệ Vương muốn ñánh xứ Thục mà không biết ñường, bèn làm năm con
trâu ñá, lấy vàng dắt ở ñuôi, phao tin là trâu ñá ỉa ra vàng. Vua Thục nghe tin,
lòng tham nổi lên, sai trai tráng tìm cách ñem con trâu ấy về. Do ñó họ san núi
lấp khe làm thành lối ñi. Vua Tần sai Trương Nghi và Tư Mã Thác cứ theo con
ñường sẵn ấy, kéo quân vào ñánh nước Thục. Vì thế con ñường ấy có tên là
ñường Thạch-ngưu (trâu ñá).
Sau khi diệt ñược nước Thục, Trương Nghi cho xây ở ñây một cái thành,
nhưng thành hồ xây lên lại ñổ. Sau ñó từ chân hồ bỗng xuất hiện một con rùa lớn
ra ñi quanh quẩn. Trương Nghi bèn cho người noi theo dấu chân của rùa mà xây
thành. Nhờ vậy mà thành xây xong. Vì thế thành có tên là Quy thành (thành
rùa)
2
.
Sự tích thần Bạch Mã ñại vương thờ ở phường Hà-khẩu, Thăng-long, cũng có
mô-típ tương tự. Khi nhà Lý xây dựng thành Đại-la của Cao Biền, ñắp mãi
không xong. Bỗng một con ngựa trắng từ trong ñền xuất hiện rồi chạy theo
hướng của nó một vòng, dấu chân in sâu xuống ñất, cuối cùng lại chạy vào ñền
biến mất. Quan quân theo dấu ñắp mà thành công
3
.
Về chỗ lấy vuốt (hay móng) rùa làm lẫy nỏ và sự phản bội ñất nước của Mỵ
Châu, sách Việt kiều thư chép như sau:
Xưa, vùng các ñộng người Man ở Nam-việt thời nhà Tần nổi tiếng có sức
mạnh. Về phép dùng nỏ thì họ rất giỏi: mỗi một phát tên bằng ñồng của họ bắn
ra xuyên qua hơn 10 người. Vua Nam-việt là Triệu Đà sợ. Hồi ấy vua Man có
người con gái tên là Lan Châu xinh ñẹp, lại giỏi nghề làm nỏ. Triệu Đà bèn kết
hiếu với vua Man, cho con trai mình sang làm rể, lấy Lan Châu làm vợ. Sau ba
năm làm rể, người con Triệu Đà học ñược phép làm nỏ. Lúc trở về, Triệu Đà bèn
cử binh ñánh bắt ñược vua Man.
Một truyện khác của Việt-nam tình tiết cũng y hệt như truyện Mỵ Châu -
Trọng Thủy, nhưng ở ñây nhân vật chính lại là Cảo nương và Nhã lang:
1
Theo Vùng ven sông Nhị, tập I, Nhà xuất bản Hà-nội, 1979.
2
Theo Thủy kinh chú.
3
Theo Bạch Mã ñại vương thượng tự kinh lục bảo tập. Truyện trên có lẽ cũng bắt nguồn từ
một câu chuyện của Trung-quốc tương tự, nói về việc xây một phần của Vạn-lý trường thành.
