Sơ đồ 14: Giúp việc thống lý, thống quán
Bộ máy giúp việc thống lý, thống quán như trên là mô hình tiêu biểu, sự xê xích qua
các vùng địa lý khác nhau sẽ kéo theo những thay đổi mang màu sắc địa phương của bộ
máy tổ chức. Đến thời thuộc Pháp, bộ máy cai trị H’mông được tổ chức theo miền xuôi,
khá giống vùng người Tày. Ở những vùng người H’mông đạt đến quyền lực lớn và tập
