488
17. Thiền Định (Samatha)
Định nghĩa: Thiền định là sự định tâm trong một
đề mục thiền định duy nhất làm đối tượng, có khả
năng chế ngự, làm vắng lặng tạm thời được 5 pháp
chướng ngại (Tham, Sân, Hôn Trầm, Trạo hối và
Hoài nghi), bằng 5 chi thiền (Tầm, Tứ, Hỷ, Lạc, Nhất
tâm), làm cho tâm an tĩnh vững chắc trong một đề
mục thiền định ấy, dẫn đến sự chứng đắc tuần tự 4
tầng thiền sắc giới, 4 tầng thiền vô sắc giới.
- Có 5 tầng thiền sắc giới (với hành giả có tuệ chậm)
với các chi thiền tương ứng:
+ Sơ thiền: Tầm, Tứ, Hỷ, Lạc, Nhất tâm
+ Nhị thiền: Tứ, Hỷ, Lạc, Nhất Tâm
+ Tam thiền: Hỷ, Lạc, Nhất tâm
+ Tứ thiền: Lạc, Nhất tâm
+ Ngũ thiền: Nhất tâm, Xả
- Có 4 bậc thiền Sắc giới (với hành giả có tuệ nhanh
thì Nhị thiền loại bỏ 2 chi thiền Tầm, Tứ):
+ Sơ thiền: Tầm, Tứ, Hỷ, Lạc, Nhất tâm
+ Nhị thiền: Hỷ, Lạc, Nhất Tâm
+ Tam thiền: Lạc, Nhất tâm
+ Tứ thiền: Nhất tâm, Xả
- Có 4 tầng thiền vô sắc giới:
+ Không vô biên xứ
+ Thức vô biên xứ
+ Vô sở hữu xứ
