54. Arnold Deitch (Stephan Lang)(1904 - 1942)
Người Tạo Dựng "Bộ Ngũ Cambridge"
Tên tuổi ông được giữ kín một thời gian dài, hồ sơ lưu trữ của ông bị
bao phủ bởi một lớp bụi cho đến năm 1991. Công lao to lớn của Stephan
Lang (tên mà bạn bè thường gọi cũng như tên ông thường ký dưới các bức
thư) là chính ông đã tạo dựng ra nhóm "bộ ngũ điệp viên nổi tiếng" hoạt
động nhiều năm trong các vị trí quan trọng ở nước Anh. Họ đã bước vào
nghề tình báo dưới sự dẫn dắt của ông.
Deitch sinh ra trong một gia đình tiểu thương, cha làm thầy giáo làng ở
Slovakia. Ông tham gia cách mạng từ năm 1920. Năm 1932, ông tới
Moskva theo con đường Quốc tế Cộng sản. Vài năm sau ông bắt đầu hoạt
động cho cơ quan tình báo Liên Xô dưới cái tên Stephan Lang. Ông có kinh
nghiệm hoạt động bí mật, biết vài ngoại ngữ vì vậy không mất nhiều thời
gian để trở thành điệp viên. Tháng 10 năm 1933, ông nhận nhiệm vụ tới
London hoạt động. Cùng hoạt động với ông có ba người từ Áo tới. Đó là
"John" người Anh, thực hiện nhiệm vụ Deitch giao, cụ thể là giúp điệp viên
thứ hai "Strela" gây dựng ở London. Cô tốt nghiệp khoá học chụp ảnh, là
nhà nhiếp ảnh giỏi, căn hộ của cô được sử dụng để chụp và rửa các tài liệu
tình báo. Người thứ ba là "Edit" (Edit Tudor Hart), lấy chồng là bác sĩ
người Anh, sau đó nhập quốc tịch Anh, có mối quan hệ với giới thượng lưu
Anh. Nhiệm vụ của cô là tìm hiểu những thanh niên có triển vọng và những
người làm việc tại các cơ quan tình báo Liên Xô quan tâm. Chính cô là
người đã giới thiệu Philby với Deitch.
Năm 1934, Stephan nhập học tại trường Đại học London, ông nghiên
cứu tâm lý học. Đó là cơ hội để ông làm quen với giới học sinh, sinh viên.
Ông chú ý tới các sinh viên có khả năng và triển vọng giúp ông trong công
tác tình báo. Ông thường tìm kiếm những người xuất thân từ tầng lớp
thượng lưu, nhưng thực tế ở trường Đại học London không có những người
