ĐỊNH LÝ THỨ MƯỜI BA.
GIÁ-TRỊ HOẶC LÀ TRỰC-TIẾP
HOẶC LÀ HOÃN-TRIỂN
Vì không hiểu tường-tận định-nghĩa của cái danh-từ nguy-hiểm: "Giá-
trị" (valeur)
[22]
mà nhiều người trong bọn chúng ta phải mất tiền.
Có nhiều thứ giá-trị. Thí-dụ như một nhà nghệ-sĩ trong đám bè bạn tôi
bảo rằng ngôi nhà của y đáng-giá 125.000 quan; tôi đặt nhiều câu hỏi để y
trả lời; do đó tôi được biết rằng y mua ngôi nhà ấy 100.000. Y đem bảo-
hiểm với giá 75.000 quan. Y sửa-sang lại và theo y sẽ có người mua với giá
125.000 quan. Nhưng nếu một ngày kia y phải bán nhà, thì chắc-chắn y
không thâu được quá 25.000 quan.
Trong trường-hợp nầy, chúng ta thấy có bốn thứ giá-trị khác nhau:
Số tiền bỏ ra: 100.000 quan.
[23]
: 75.000 quan.
Giá-trị trực-tiếp
[24]
: 25.000 quan.
[25]
:125.000 quan.
Giữa "bây-giờ" và "ngày sau" có một sự khác nhau rất lớn. Trong bọn
chúng ta không có một người nào mua được rẻ, bán được hời, nếu không
nhận rõ sự quan-trọng của định-lý thứ mười ba của chúng tôi: Giá-trị hoặc
là trực-tiếp, hoặc là hoãn-triển.
Khi anh định mua giá-khoán — cổ-phần hay thương-phiếu— anh cần
phải xét đến ba yếu tố: Sự An-toàn, Tiền-lời, Sự dễ bán. Nhiều giá-khoán
lời ít mà giá cao vì người ta bán được liền nửa giờ sau. Cổ-phần hoàn-toàn
chắc-chắn, lời 7 %, của những hội nhỏ, phải bán theo giá ghi bởi vì nó
