- 25 -
Đại Đường Tây Vực Ký
có núi tuyết, phía bắc có cổng sắt, chung quanh sông ngòi bao bọc chảy
về hướng tây, từ hơn một trăm năm nay, vương tộc không có người nối
quyền. Do vậy những thế lực cạnh tranh với nhau để nắm quyền, thật là
nguy hiểm. Nước nầy chia làm 27 nước nhỏ, chỉ có một khu tổng hành
dinh. Khí hậu nơi đây khá ôn hòa nhưng dễ sinh bệnh. Cuối mùa đông
đầu mùa xuân, luôn luôn có mưa phùn, do vậy cảnh trí ở phía nam ôn
hòa hơn phía bắc, phong thổ của nước nầy thuộc ôn đới nên có nhiều
bệnh tật. Vào ngày 16 tháng 12 Tăng tín đồ của nước nầy vào an cư đến
15 tháng 3 thì giải chế, mùa nầy cũng là mùa mưa cho nên cũng thích
hợp vậy. Phong tục nầy đã lâu đời, mọi người tuân theo tin tưởng vào
sự tu học. Ngôn ngữ được dùng khá khác biệt với các nước khác. Chữ
gốc chỉ có 25 chữ, từ đó phát triển ra, để dùng viết thư, chữ viết ngang,
đọc từ trái qua phải. Ngôn ngữ đa phần giống như chữ của nước Tốt Lợi,
y phục, hàng hóa dùng tiền để mua, đối với nước nầy từ sông phía bắc
xuống hạ lưu đến nước Đãn Mật Quốc.
Nước Đãn Mật Quốc chu vi đông tây hơn 600 dặm, nam bắc hơn 400
dặm. Thủ đô của nước này hơn 20 dặm. Đông Tây dài, Nam Bắc hẹp.
Có hơn 10 cảnh chùa. Tăng tín đồ hơn 1.000 người. Nước này nằm gần
biên giới của nước Tốt Đỗ Lợi. Nơi đây, có xây nhiều ngọn tháp; nhưng
nay đã không còn. Các tượng Phật cũng như các tượng thần linh dáng
vẽ khác nhau. Đi đến phía Đông thì gặp nước Diệt Ngạc Hạnh Na. Nước
Diệt Ngạt Hạnh Na chu vi đông tây 400 dặm hơn. Tây bắc hơn 500 dặm.
Chu vi thủ đô hơn 10 dặm. Chùa chiền có năm cơ sở. Tăng tín đồ rất ít.
Đi đến phía đông là nước Nhẫn Lộ Ma.
Nước Nhẫn Lộ Ma chu vi đông tây hơn 100 dặm. Nam bắc hơn 300
dặm. Chu vi của thủ đô hơn 10 dặm. Nước này có Vua. Chùa có hai ngôi.
Tăng tín đồ trên 100 người. Phía đông giáp nước Dụ Mạn.
Nước Dụ Mạn chu vi đông tây hơn 400 dặm. Nam bắc hơn 100 dặm.
Chu vi thủ đô hơn 16,7 dặm. Nước này cũng có Vua. Chùa có hai ngôi.
Tăng tín đồ rất ít. Phía Tây nam giáp với sông. Kế đến là nước Cúc Hòa
Hạnh Na.
Nước Cúc Hòa Hạnh Na chu vi đông tây hơn 200 dặm. Nam bắc hơn
300 dặm. Chu vi của thủ đô hơn 10 dặm. Có ba ngôi chùa. Tăng tín đồ
hơn 100 người. Phía đông giáp nước Hoạch Sa.
Nước Hoạch Sa chu vi đông tây hơn 300 dặm. Nam bắc hơn 500 dặm.
Thủ đô 16,7 dặm. Phía đông thì giáp nước Khả Xuất La.
Nước Khả Xuất La chu vi đông tây hơn 1.000 dặm. Nam Bắc hơn
1.000 dặm. Thủ đô của nước này hơn 20 dặm. Phía đông giáp với núi cao.
Tiếp đến nước Câu Mê Đa.