C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 330

“ư?i hình thứ nhữg tậ đàn nói trên”(gia đnh và xã hộ công dân) “?ã tồ tạ

nhữg thể cộg đ?ng" nhấ đ?nh. Làm sao mà nhữg thểcộg đ?ng này, đng "khi
chúng bư?c vào lĩh vự chính trị tứ là khi chúng chuyể sang quan để củ tính
phổbiế cụthểtố cao", "lạ phân thành mộ đm đng nhữg cá nhân" đ?ợ?

Theo dõi thậ chặ chẽtiế trình tư tư?ng này là đề quan trọg.
Như bả thân Hê-ghen đ thừ nhậ, thờ trung cổđ là đ?nh cao củ sựđ?ng nhấ

theo kiể Hê-ghen. Ởđy các đ?ng cấ củ xã hộ công dân nói chung và các đ?ng cấ
theo ý nghĩ chính trị
là đ?ng nhấ. Ngư?i ta có thểbiể hiệ tinh thầ củ thờ trung
cổnhưsau: các đ?ng cấ củ xã hộ công dân và các đ?ng cấ theo ý nghĩ chính trịlà
đ?ng nhấ, vì xã hộ công dân là xã hộ chính trị - vì nguyên tắ hữ cơcủ xã hộ công
dân là nguyên tắ củ nhà nư?c.

Nhưg Hê-ghen xuấ phát từsựtách rờ giữ "xã hộ công dân" "nhà nư?c

chính trị, coi là hai mặ đ?i lậ cốđ?nh, hai lĩh vự thậ sựkhác nhau. Dĩnhiên, sựtách
rờ này thự sựđng tồ tạ trong nhà nư?c hiệ đ?i. Sựđ?ng nhấ củ các đ?ng cấ công
dân và các đ?ng cấ chính trịlà biể hiệ củ sựđ?ng nhấ củ xã hộ công dân và xã hộ
chính trị Sựđ?ng nhấ này đ biế mấ. Hê-ghen xuấ phát từchỗlà sựđ?ng nhấ đ đ biế
mấ. Do đ, "sựđ?ng nhấ củ đ?ng cấ công dân và đ?ng cấ chính trị, nế nhưnó biể
hiệ thự trạg củ sựvậ, giờđy sẽchỉcó thểlà biể hiệ củ sựtách rờ giữ xã hộ công dân
và xã hộ chính trịmà thôi! Hay nói cho đng hơ: chỉcó sựtách rờ giữ đ?ng cấ công
dân và đ?ng cấ chính trịmớ thểhiệ mố quan hệhiệ thự giữ xã hộ công dân và xã
hộ chính trịhiệ đ?i.

Thứhai: Hê-ghen nói ở đy vềcác đ?ng cấ chính trịtheo mộ ý nghĩ hoàn toàn

khác vớ cái ý nghĩ mà ông nói vềcác đ?ng cấ chính trịcủ thờ trung cổ khi nêu tính
đ?ng nhấ giữ các đ?ng cấ chính trịcủ thờ trung cổvớ các đ?ng cấ củ xã hộ công
dân
.

Toàn bộsựtồ tạ củ các đ?ng cấ thờ trung cổđ?u là sựtồ tạ chính trị sựtồ tạ củ

chúng là sựtồ tạ củ nhà nư?c. Hoạ đ?ng lậ pháp củ chúng, việ chúng biể quyế nộ
thuếcho nề đ? chế
chỉlà hình thứ đ?c thù củ ý nghĩ chính trịphổbiế và củ hiệ lự
chính trịcủ chúng. Đ?ng cấ củ chúng là nhà nư?c củ chúng. Mố quan hệvớ đ?
chếchỉlà mố quan hệkhếướ giữ các nhà nư?c và dân tộ khác nhau, vì nhà nư?c
chính trị khác vớ xã hộ công dân, chẳg qua chỉlà đ?i biể củ dân tộ. Dân tộ là
point d'honneur

109

1, là ý niệ chính trị÷áôʹ?î0÷çơ

110

2* củ nhữg nghiệ đàn khác nhau ấ v.v., và thuếkhóa

chỉđ?ợ biể quyế vì dân tộ mà thôi, v.v.. Quan hệgiữ nhữg đ?ng cấ lậ pháp vớ đ? chếlà như vậ. Tình hình các