Mặ khác, Hê-ghen lạ muố rằg:
1) Xã hộ công dân, mộ khi nó tựcoi mình là yế tốlậ pháp, thì không phả là
mộ đm đng giả đ?n không thểphân chia, cũg không phả là mộ sốđng đ?ợ phân giả
thành nhữg nguyên tửcủ mình. Ông không muố có mộ sựtách rờ nào giữ đ?i sốg
công dân vớ đ?i sốg chính trị
2) Ông quên rằg đy là nói vềmố quan hệphả chiế và ông nâng các đ?ng cấ
công dân, coi là đ?ng cấ công dân, lên thành nhữg đ?ng cấ chính trị nhưg vẫ
chỉvềmặ quyề lậ pháp mà thôi, thành thửbả thân hiệ lự củ họtrởthành bằg chứg củ
sựtách rờ.
Hê-ghen làm cho yế tốđ?ng cấ trởthành biể hiệ củ sựtách rờ, nhưg đ?ng thờ
yế tốnày phả là đ?i biể củ sựđ?ng nhấ không tồ tạ. Hê-ghen biế sựtách rờ giữ xã
hộ công dân và nhà nư?c chính trị nhưg ông lạ muố cho sựthốg nhấ củ nhà nư?c
biể hiệ ra trong nhà nư?c, hơ nữ biể hiệ ra sao cho các đ?ng cấ củ xã hộ công dân,
vớ tính cách là đ?ng cấ củ xã hộ công dân, lạ đ?ng thờ hợ thành yế tốđ?ng cấ củ
xã hộ lậ pháp (xem XIV, X
93
).
§304. “ế tốđ?ng cấ chính trị trong tính quy đ?nh củ bả thân nó, cũg còn bao hàm nhữg sựkhác biệ đ?ng cấ
đ tồ tạ trong các lĩh vự trư?c đy. Vịtrí trừ tư?ng ban đ?u củ nó, cụthểlà vịtrí cự đan củ tính phổbiế kinh nghiệ
đ?i vớ nguyên tắ quyề lự nhà vua hay nguyên tắ quân chủnói chung, - mộ vịtrí trừ tư?ng trong đ chỉchứ đ?ng
khảnăg phù hợ vớ nguyên tắ ấ, do đ cũg chứ đ?ng cảkhảnăg đ?i đ?ch, - đng trởthành mố liên hệhợ lý tính (tứ
là suy luậ, xem chú thích cho §302) chỉlà do chỗtác dụg môi giớ củ nó đ?ợ tồ tạ. Giốg nhưxét vềphía quyề lự
nhà vua, quyề hành chính (Đ300) đ có tính quy đ?nh ấ, thì xét vềphía các đ?ng cấ, mộ yế tốnào đ củ các đ?
ng cấ cũg phả đ?ợ hư?ng sao cho sựtồ tạ củ nó vớ tính cách là yế tốtrung gian, trởthành tính quy đ?nh cơbả
củ nó".
§305. "Trong nhữg đ?ng cấ củ xã hộ công dân, có mộ đ?ng cấ chứ đ?ng trong mình nó cái nguyên tắ tựnó
có thểcấ thành mố quan hệchính trịấ, đ là đ?ng cấ củ luân lý tựnhiên, nó lấ đ?i sốg gia đnh làm cơsở còn
vềmặ phư?ng tiệ sinh sốg, thì lấ sởhữ ruộg đ?t làm cơsở Do đ, đ?ng cấ này, vềmặ tính đ?c thù củ nó, có cái ý
chí dự trên bả thân và - để này là để chung giữ nó và yế tốquân chủ- có cái tính quy đ?nh tựnhiên bao hàm
trong yế tốquân chủ?.
§306. "Đ?ng cấ này đ?ợ cấ thành mộ cách xác đ?nh hơ cho đ?a vịvà ý nghĩ chính trị vì củ cả củ họkhông
phụthuộ vào củ cả nhà nư?c, cũg nhưkhông phụthuộ vào tình trạg nghềnghiệ không đ?ợ bả đ?m, vào việ chạ
theo lợ nhuậ và vào sựbiế đ?ng củ sởhữ nói chung, vì củ cả củ nó không phụthuộ vào lòng tố củ quyề hành
chính, cũg nhưvào lòng tố củ quầ chúng. Đ?ng cấ này còn đ?ợ bả vệkhỏ sựtùy tiệ củ chính mình, do chỗnhữg
thành viên củ đ?ng cấ này, có sứmệh gánh vác nhiệ vụấ, đ?u không có cái quyề như nhữg công dân khác,- tứ
