C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 302

Cơcấ quan chứ là nhà nư?c giảbên cạh nhà nư?c hiệ thự; nó là chủnghĩ duy

linh củ nhà nư?c. Vì thế mọ sựvậ đ?u có hai ý nghĩ: ý nghĩ hiệ thự và ý nghĩ kiể
quan chứ, cũg giốg như tri thứ (và cảý chí nữ) trởthành hai mặ - tri thứ hiệ thự
và tri thứ kiể quan chứ. Nhưg bả chấ hiệ thự thì bịcơcấ quan chứ xem xét qua cái
lăg kính bả chấ kiể quan chứ, qua cái lăg kính bả chấ ởthếgiớ bên kia, bả chấ
duy linh luậ. Cơcấ quan chứ nắ nhà nư?c, nắ bả chấ duy linh luậ củ xã hộ: đ là
sởhữ tư nhân củ nó. Tinh thầ phổbiế củ cơcấ quan chứ là mộ đề bí mậ, là mộ đề
bí ẩ. Việ giữgìn bí mậ ấ trong bả thân giớ quan chứ đ?ợ bả đ?m bằg tổchứ thang
bự củ nó, còn đ?i vớ thếgiớ bên ngoài thì đ?ợ bả đ?m bằg tính chấ nghiệ đàn đng
kín củ nó. Vì vậ, đ?i vớ cơcấ quan chứ, tinh thầ công khai củ nhà nư?c, cũg như
tín niệ củ nhà nư?c, đ?ợ coi là sựphả lạ đề bí mậ củ nó. Vì thếquyề uy là nguyên
tắ tri thứ củ nó, và việ thầ thánh hóa quyề uy là phươg thứ tư tư?ng củ nó. Nhưg
trong bả thân giớ quan chứ chủnghĩ duy linh biế thành chủnghĩ duy vậ thô sơ,
chủnghĩ duy vậ củ sựphụ tùng mù quáng, củ lòng tin vào quyề uy, vào cái cơchế
nhữg hành đ?ng công thứ đ quy đ?nh chặ chẽ củ nhữg nguyên tắ, nhữg quan để,
nhữg truyề thốg đ đ?nh sẵ. Đ?i vớ mộ quan chứ riêng lẻthì mụ đch nhà nư?c biế
thành mụ đch cá nhân củ y, thành việ chạ theo chứ tướ, thành việ mư danh, cầ lợ
. Thứnhấ, quan chứ riêng lẻnày coi cuộ sốg hiệ thự là cuộ sốg vậ chấ, vì tinh thầ
củ cuộ sốg này có sựtồ tạ biệ lậ củ mình trong cơcấ quan chứ. Vì vậ, cơcấ quan
chứ phả ra sứ làm cho cuộ sốg càng trởnên vậ chấ hơ thì càng tố. Thứhai, cuộ
sốg hiệ thự ấ là cuộ sốg vậ chấ đ?i vớ bả thân quan chứ, - tứ là trong chừg mự nó
trởthành đ?i tư?ng củ hoạ đ?ng quan chứ củ y, - vì tinh thầ củ cuộ sốg này đ đ?ợ
đ?nh sẵ cho nó, mụ đch củ nó nằ bên ngoài nó, sựtồ tạ củ nó là mộ sựtồ tạ có
tính chấ bàn giấ. Nhà nư?c chỉcòn tồ tạ dư?i hình dạg nhữg lự lư?ng quan chứ
cụthểkhác nhau, đ?ợ gắ vớ nhau bằg sựlệthuộ và sựphụ tùng mù quáng. Đ?i vớ
ngư?i quan chứ, khoa họ hiệ thự là không có nộ dung, cũg như cuộ sốg hiệ thự là
cuộ sốg chế, vì tri thứ giảnày và đ?i sốg giảnày đ?ợ y coi là bả chấ thậ sự Vì
thếquan chứ phả đ?i xửvớ nhà nư?c hiệ thự theo tinh thầ dòng Tên, không kểlà
tinh thầ dòng Tên ấ có ý thứ hay vô ý thứ. Nhưg khi đ đ?i lậ vớ tri thứ rồ thì tinh
thầ dòng Tên ấ tấ nhiên cũg phả đ?t tớ tựý thứ và trởthành tinh thầ dòng Tên có ý
thứ.

Nế như, mộ mặ, cơcấ quan chứ là hiệ thân củ chủnghĩ duy vậ thô sơthì mặ

khác, nó bộ lộcái chủnghĩ duy linh cũg thô sơnhưvậ củ nó ởchỗnó muố sáng tạ tấ
cả, tứ là ởchỗnó muố suy tôn ý chí lên thành causa prima

97

1*

, vì sựtồ tạ củ nó