trịđ?i vớ nhà nư?c. Vì nhữg đ?ng cấ công dân khác nhau chỉlà sựthự hiệ, sựtồ tạ
củ mộ nguyên tắ nhấ đ?nh: củ đ?ng cấ tưnhân vớ tính cách là nguyên tắ củ xã hộ
công dân. Nhưg nế cầ phả xóa bỏnguyên tắ thì hiể nhiên là nhữg sựbiệ lậ bên
trong nguyên tắ ấ lạ càng không tồ tạ đ?i vớ nhà nư?c chính trị
Hê-ghen kế thúc đạ này nhưsau: "Chỉcó nhưvậ, cái đ?c thù tồ lạ ở bên trong nhà nư?c mớ thậ sựgắ liề
vềmặ này vớ cái phổbiế".
Nhưg ở đy, Hê-ghen lẫ lộ nhà nư?c coi là mộ tổg thểcủ sựtồ tạ củ nhân dân,
vớ nhà nư?c chính trị Cái đ?c thù ấ không phả là "cái đ?c thù ở bên trong nhà
nư?c", mà nói cho đng ra là "cái đ?c thù ở bên ngoài nhà nư?c", cụthểlà ở bên
ngoài nhà nư?c chính trị Cái đ?c thù này không nhữg không phả là "cái đ?c thù
tồ tạ ở bên trong nhà nư?c", mà nó còn là "tính không hiệ thự củ nhà nư?c" . Hê-
ghen muố trình bày luậ để cho rằg các đ?ng cấ củ xã hộ công dân là nhữg đ?ng
cấ chính trị và đ? chứg minh luậ để đ, ông thay luậ để ấ bằg luậ để cho rằg các
đ?ng cấ xã hộ công dân là "sựbiệ lậ hóa củ nhà nư?c chính trị, nghĩ là xã hộ
công dân là xã hộ chính trị Câu nói: "cái đ?c thù ở bên trong nhà nư?c" ở đy,
chỉcó thểcó ý nghĩ là "sựbiệ lậ hóa củ nhà nư?c". Lư?ng tâm không trong sáng
bắ buộ Hê-ghen chọ cách nói không rõ ràng đ. Không nhữg bả thân ông ta phát
triể quan để đ?i lậ vớ luậ để ấ; cũg trong đạ vă ấ ông còn chứg minh quan để đ,
khi coi "xã hộ công dân" là "đ?ng cấ tưnhân". Quy đ?nh nói rằg cái đ?c thù "gắ
liề" vớ cái phổbiế cũg là mộ quy đ?nh rấ thậ trọg. Ngư?i ta có thểgắ nhữg sựvậ
hế sứ khác nhau lạ vớ nhau. Song ở đy không nói đ?n sựchuyể hóa dầ dầ mà nói
đ?n sựhóa thân, và cái vự sâu ấ mà Hê-ghen nhả qua ở đây (do đ làm cho ngư?i
ta thấ rõ nó), không phả là đ đ?ợ xóa bỏvì Hê-ghen nhắ mắ lạ không nhìn nó.
Trong chú thích, Hê-ghen viế:
"Đề đ đ ngư?c lạ vớ mộ quan niệ thông thư?ng khác" v.v.. Chúng tôi vừ mớ
chỉra rằg, quan niệ thông thư?ng đ là nhấ quán và tấ yế đ?n mứ nào, rằg quan niệ
đ là "quan niệ tấ yế trong giai đạ phát triể hiệ nay củ nhân dân", còn cái quan niệ
củ Hê-ghen, mặ dù rấ thông thư?ng trong nhữg giớ nhấ đ?nh, nhưg vẫ là không
đng. Trởlạ quan niệ thông thư?ng, Hê-ghen viế:
"Quan để nguyên tửluậ, trừ tư?ng này, đ biế mấ trong gia đnh v.v. và v.v..
Nhưg, nhà nư?c là v.v.". Tấ nhiên, quan để này là trừ tư?ng, nhưg nó là "sựtrừ tư?
ng" củ nhà nư?c chính trị như bả thân Hê-ghen đ hình dung. Quan để đ cũg là
quan để nguyên tửluậ, nhưg đ là nguyên tửluậ củ bả thân xã hộ. "Quan để"
