C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 380

thểhiệ tính chấ đ?c đo củ bả chấ củ mình, - nói cách khác là, trong trườg hợ này,
yế tốdân chủnhậ vào cơthểnhà nư?c chỉvớ tính cách là nguyên tắ hình thứ
thôi.

Chúng ta đ chỉra rằg Hê-ghen chỉtrình bày chủnghĩ hình thứ nhà nư?c. Ởông

ta, nguyên tắ thậ sựvậ chấ ý niệ, hình thứ lô-gích trừ tư?ng củ nhà nư?c đ?ợ
coi là chủthể là ý niệ tuyệ đ?i không chứ đ?ng trong nó yế tốthụđ?ng nào, yế tố
vậ chấ nào. Đ?i vớ sựtrừ tư?ng hóa ý niệ ấ, tấ cảnhữg tính quy đ?nh củ chủnghĩ
hình thứ hiệ thự, kinh nghiệ củ nhà nư?c, đ?u biể hiệ thành nộ dung, còn nộ dung
hiệ thự thì lạ vì thếmà biể hiệ thành vậ chấ vô cơ không có hình thứ rõ rệ (trong
trư?ng hợ đ là con ngư?i hiệ thự, xã hộ hiệ thự v.v.).

Hê-ghen đ tuyên bốbả chấ củ yế tốđ?ng cấ là ở chỗ trong yế tốnày, "tính

phổbiế kinh nghiệ" trởthành chủthểcủ cái phổbiế tồ tạ tựnó và cho nó. Nhưg đề đ
há chẳg có nghĩ là công việ củ nhà nư?c "là công việ củ tấ cảmọ ngư?i và mọ
ngư?i đ?u có quyề đm kiế thứ và ý chí củ mình tác đ?ng vào công việ ấ"? Và
chẳg lẽchếđ? đ?i biể củ các đ?ng cấ lạ không phả là "sựthự hiệ cái quyề đ"? "Tấ
cảmọ ngư?i”đ?u muố "thự hiệ" quyề ấ củ mình, đề đ chẳg lẽlạ đng ngạ nhiên hay
sao?

“gư?i ta nói rằg tấ cảmọ ngư?i đ?u phả tham gia cá nhân vào việ thả luậ và quyế đ?nh nhữg công việ

chung củ nhà nư?c”

Nói tớ mộ nhà nư?c thậ sựhợ lý thì có thểtrảlờ rằg: "không phả tấ cảmọ

ngư?i đ?u phả tham gia cá nhân vào việ thả luậ và quyế đ?nh nhữg công việ
chung củ nhà nư?c", vì "nhữg ngư?i riêng lẻ tham gia vào việ thả luậ và quyế đ?
nh nhữg công việ chung củ nhà nư?c vớ tưcách là "tấ cảmọ ngư?i" , tứ là trong
nộ bộxã hộ và vớ tưcách là nhữg thành viên củ xã hộ. Không phả là tấ cảmọ ngư?
i đ?u tham gia cá nhân, mà là nhữg cá nhân vớ tưcách là tấ cảmọ ngư?i.

Hê-ghen tựđ? ra cho mình mộ suy luậ lư?ng nan: hoặ là xã hộ công dân

(nhiề ngư?i, khố đng) tham gia vào việ thả luậ và quyế đ?nh nhữg công việ chung
củ nhà nư?c thông
qua các đ?i biể, hoặ là tấ cảmọ ngư?i đ?u làm công việ đ vớ tư cách là nhữg
nhân.
Đy không phả là sựđ?i lậ củ bả chấ, như Hê-ghen ra sứ trình bày sau này,
mà là sựđ?i lậ củ tồ tạ, hơ nữ, lạ là sựđ?i lậ củ sựtồ tạ bềngoài nhấ, tứ là sựđ?i lậ
củ con số hơ nữ cái lý do mà bả thân Hê-ghen gọ là "bề ngoài", tứ là sốđng thành
viên, lạ đ?ợ nêu lên nhưlà lý do có tính chấ quyế đ?nh chốg lạ sựtham gia trự tiế