Trư?c đy, việ thứnhấ mà Hê-ghen cấ tạ ra, tứ việ củ sởhữ tưnhân đ?c lậ, đ?i
vớ nhà vua và quyề lự chính phủmà nói, là cái bả đ?m chốg lạ tâm trạg củ việ
thứhai vớ tưcách là tâm trạg củ tồ tạ chính trịcủ tính phổbiế kinh nghiệ; còn bây
giờthì Hê-ghen lạ đi hỏ mộ sựbả đ?m mớ nào đ, đ? bả đ?m tâm trạg v.v. củ bả
thân việ thứhai.
Thoạ đ?u, tín nhiệ - sựbả đ?m do ngư?i đ bầ đm lạ - là sựbả đ?m cho các đ?i
biể. Bây giờ bả thân tín nhiệ này lạ cầ đ?n sựbả đ?m củ phẩ chấ tố củ mình.
Hê-ghen rấ muố biế việ thứhai thành việ củ nhữg công chứ nhà nư?c đ vềhư.
Ông đi hỏ không nhữg "tri thứ vềnhà nư?c", mà cảtri thứ "vềchỉđ?o", tứ tri thứ củ
cơcấ quan chứ.
Thự ra, ở đy ông đi hỏ rằg quyề lậ pháp, trên thự tế phả trởthành quyề quả
lý. Ông diễ đ?t đề này dư?i hình thứ đi hỏ bộmáy quan liêu hai lầ: mộ lầ vớ tư
cách là đ?i biể củ nhà vua, lầ khác vớ tưcách là đ?i biể củ nhân dân.
Nế trong các nhà nư?c lậ hiế, quan chứ cũg có thểlà nhữg đ?i biể thì đ chỉlà
vì trong việ này, nói chung, ngư?i ta trừ tư?ng hóa đ?ng cấ, tính chấ công dân, và
vì sựtrừ tư?ng hóa tính chấ công dân nhà nư?c là sựtrừ tư?ng hóa chiế ư thế
Ởđy, Hê-ghen quên rằg ông ta rút chếđ? đ?i biể ra từcác nghiệ đàn và ông
đm quyề hành chính đ?i lậ trự tiế vớ nhữg nghiệ đàn ấ. Trong sựlãng quên đ, ông
ta đ xa tớ mứ - đ?n lư?t nó sựlãng quên này cũg lạ bịông ta quên mấ ngay trong
đạ sau - tạ ra sựkhác biệ bả chấ giữ đ?i biể củ các nghiệ đàn và đ?i biể củ các đ?
ng cấ.
Chú thích củ đạ này viế:
“hi ngư?i ta đ? ra vớ cái gọ là nhân dân, yêu sách vềnhữg bả đ?m nhưvậ thì ý kiế chủquan vềbả thân
mình rấ hay có khuynh hư?ng coi yêu sách đ là thừ và thậ chí là có tính lăg mạnữ. Nhưg tính quy đ?nh củ
nhà nư?c là mộ cái gì khách quan, chứkhông phả là ý kiế chủquan và lòng tựtin; đ?i vớ nhà nư?c; cá nhân
chỉcó thểlà cái mà ngư?i ta có thểnhậ thứ và thửthách ởhọmộ cách khách quan, và đ?i vớ bộphậ [thứhai] ấ củ
yế tốđ?ng cấ thì nhà nư?c lạ càng phả chú ý đ?n đề này, vì bộphậ ấ bắ rễtrong lĩh vự củ nhữg lợ ích và nhữg
công việ hư?ng vềcái đ?c thù, ở đ?y tính ngẫ nhiên, tính hay thay đ?i và sựtùy tiệ có mộ khoảg không rộg lớ
đ? biể hiệ ra".
Ởđy sựthiế nhấ quán đ?n vô nghĩ, và tri thứ "vềchỉđ?o" củ Hê-ghen trởnên
thậ là ghê tở. Cuố phầ bổsung vào đạ trên viế:
"Cửtri cầ có sựbả đ?m sao cho đ?i biể do họcửra sẽchấ hành và thự hiệ đề đ" (tứ là nhiệ vụnói trên).
