C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 428

cự kỳanh dũg mớ có thểcứ đ?ợ nư?c nhà và vào lúc mà việ đi hỏ mộ sựhy sinh
nhưvậ, do đ, lạ đ?ợ đ? ra vớ mộ sứ mạh bứ thiế, - vào lúc mà việ đm hy sinh tấ
cảnhữg lợ ích củ xã hộ công dân nhấ đ?nh phả đ?ợ đ?t ra mộ cách cấ bách, còn
sựvịkỷthì bịtrừg trịnhư mộ tộ phạ (Tuyên ngôn nhân quyề v.v., nă 1793). Sựkiệ ấ
còn trởnên bí ẩ hơ nữ khi chúng ta thấ rằg đ?i sốg công dân - nhà nư?c, cộg đ?ng
chính trị
thậ chí bịnhữg nhà hoạ đ?ng giả phóng chính trịhạxuốg vai trò mộ phư?
ng tiệ
giả đ?n đ? bả tồ nhữg cái gọ là nhữg quyề củ con ngư?i đ; rằg nhưvậ là
citoyen đ?ợ tuyên bốlàm đ?y tớcho cái homme vịkỷ còn lĩh vự trong đ con ngư?i
xuấ hiệ vớ tưcách là mộ thự thểxã hộ lạ bịđ?t thấ hơ cái lĩh vự trong đ con ngư?i
xuấ hiệ vớ tưcách là mộ thự thểtưnhân; rằg rố cuộ, không phả con ngư?i vớ tư
cách là citoyen, mà con ngư?i vớ
tư cách bourgeois, mớ đ?ợ xem là con ngư?i theo đng nghĩ củ nó và là con ngư?i
thự sự

"Mụ đch củ mọ cộg đ?ng chính trịbả vệ nhữg quyề tựnhiên và không thểtách rờ củ con ngư?i" (Tuyên

ngôn nhân quyề v.v., nă 1791, đề 2). "Chính phủđ?ợ lậ ra là đ? đ?m bả cho con ngư?i đ?ợ sửdụg nhữg quyề

tựnhiên không thểtách rờ củ nó" (Tuyên ngôn v.v., nă 1793, đề1).

Do đ, ngay cảtrong nhữg lúc nhiệ tình củ tuổ thanh xuân củ nó đ?ợ các sựkiệ

đ?y tớ đ? cao nhấ, thì đ?i sốg chính trịtựtuyên bốmình là mộ phư?ng tiệ đ?n thuầ,
mà mụ đch là phụ vụđ?i sốg xã hộ công dân. Thự ra, thự tiễ cách mạg củ đ?i sốg
chính trịnày đng lâm vào mộ mâu thuẫ cự kỳgay gắ vớ lý thuyế củ nó. Chẳg hạ,
trong khi mà an ninh đ?ợ tuyên bốlà quyề củ con ngư?i thì ngư?i ta công nhiên
thừ nhậ rằg việ vi phạ bí mậ thư tín là lẽthư?ng. "Tựdo không giớ hạ củ báo chí"
(hiế pháp nă 1793, đề 122) đ?ợ đ?m bả nhưlà mộ hậ quảtoát ra từnhân quyề,
từtựdo cá nhân, và đ?ng thờ tựdo báo chí cũg bịhoàn toàn thủtiêu, vì "không đ?ợ
cho phép tựdo báo chí chừg nào nó uy hiế tựdo củ xã hộ" (Rô-be-xpi-e em trong
"Lịh sửnghịviệ củ cách mạg Pháp", Buy-sê và Ru, tậ 28, tr.159). Nói cách khác:
quyề củ con ngư?i đ?ợ tựdo không còn là mộ quyề nữ chừg nào nó xung đ?t vớ
đ?i sốg chính trị ấ thếmà trong lý luậ thì đ?i sốg chính trịchỉlà sựđ?m bả cho
nhân quyề, cho quyề củ con ngư?i cá thể và vì vậ cầ phả từbỏnó mộ khi nó mâu
thuẫ vớ mụ đch củ nó, nghĩ là vớ nhữg nhân quyề này. Tuy nhiên thự tiễ chỉlà
ngoạ lệ còn lý luậ là quy tắ chung. Nhưg nế thậ chí có xem thự tiễ cách mạg là lậ
trư?ng đng đ?n trong nhữg đề kiệ này đ nữ, thì đề bí ẩ vẫ chưa đ?ợ giả quyế: tạ
sao trong ý thứ củ các nhà hoạ đ?ng giả phóng chính trịvấ đ? lạ đ?t ngượ, và mụ