C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 435

"Ngư?i dân ngoan đ?o và tựdo vềchính trịởTân Anh quố", - đ?i tá Ha-min-tơ nói chẳg hạ, - "là mộ loạ

Lao-côn không hềcó mộ cốgắg nào đ? thoát khỏ nhữg con rắ đng quấ vào thân hình họ Thầ tư?ng củ họlà

Mam-môn, họsùng bái thầ tư?ng này không chỉbằg mồ, mà bằg tấ cảsứ lự củ thểxác và tâm hồ họ Dư?i mắ

họ toàn bộtrái đ?t cũg chẳg qua chỉlà mộ sởgiao dịh, và họtin tư?ng sắ đ rằg họkhông có sứmệh gì trên trái

đ?t ngoài cái sứmệh trởnên giàu có hơ hàng xóm củ mình. Việ buôn bán choán hế cảtâm tưcủ họ việ thay

thếnhữg đ?i tư?ng buôn bán này bằg nhữg đ?i tư?ng buôn bán khác là sựcổvũduy nhấ đ?i vớ họ Khi đ du lịh,

có thểnói là họmang trên vai quầ hàng hay cử hiệ củ họ và họkhông nói gì khác ngoài lợ tứ vớ lợ nhuậ. Nế

họcó sao nhãng công việ củ mình trong giây phút thì đ chỉ là đ? đnh hơ xem công việ ngư?i khác ra sao".

Hơ thếnữ, ở Bắ Mỹ sựthốg ngựthự sựcủ đ?o Do Thái đ?i vớ thếgiớ Cơ Đ?c

giáo đ đ?t tớ cái biể hiệ rõ ràng, hoàn chỉh củ nó, bao hàm ở chỗlà bả thân sựgiảg
giả kinh Phúc âm,
chứ thầ giảg đ?o Cơ Đ?c cũg biế thành hàng hóa, ởchỗlà thươg
nhân bịphá sả bắ đ?u kinh doanh kinh Phúc âm, còn kẻtruyề kinh Phúc âm đ phát
tài thì xoay ra buôn bán.

"Ngư?i mà bạ trông thấ đ?ng đ?u hộ nghịmụ sư đng kính, lúc đ?u là mộ con buôn; khi buôn bán bịphá sả,

y trởthành giáo sĩ kẻkhác, bắ đ?u bằg việ phụg

sựChúa, nhưg mộ khi trong tay đ có mộ món tiề, thì y bèn đ?i nghềtruyề giáo sang nghềthư?ng nhân. Dư?i

con mắ củ sốđng, chứ giáo sĩlà mộ nghềphát tài thự sự? (Bô-mông, s.đd., tr.185,186).

Bau-ơcho rằg

"cái tình trạg trên lý thuyế thì không thừ nhậ ngư?i Do Thái có nhữg quyề chính trị nhưg trên thự tếhọlạ

có quyề lự to lớ và thể hiệ ảh hư?ng chính trịcủ mình en gros

147

1*

khi mà ảh hư?ng này đ?i vớ họbịgạ bỏen

détail

148

2*

, - tình trạg đ là giảdố" “ấ đ? ngư?i Do Thái” tr.114).

Mâu thuẫ giữ quyề lự chính trịcủ ngư?i Do Thái trên thự tiễ và nhữg quyề

chính trịcủ họ là mâu thuẫ giữ chính trịvớ quyề lự đ?ng tiề nói chung. Trong lúc
mà trên ý niệ, quyề lự chính trịđ?ợ đ? cao hơ quyề lự đ?ng tiề, thì trên thự tếnó lạ
trởthành nô lệcủ đ?ng tiề.

Đ?o Do Thái đ đ?ng vữg bên cạh đ?o Cơ Đ?c không phả chỉvớ tưcách là

sựphê phán tôn giáo đ?i vớ đ?o CơĐ?c, không phả chỉvớ tư cách là hiệ thân
sựhoài nghi vềnguồ gố tôn giáo củ đ?o CơĐ?c, mà còn bở lẽrằg tinh thầ Do Thái
thự tiễ - đ?o Do Thái - đ đ?ợ bả tồ trong bả thân xã hộ CơĐ?c giáo và thậ chí đ đ?
t đ?ợ ở đy sựphát triể cao nhấ củ nó. Ngư?i Do Thái, vớ tưcách là mộ bộphậ cấ
thành đ?c thù củ xã hộ công dân, chỉlà mộ biể hiệ đ?c thù vềtính cách Do Thái củ
xã hộ công dân.