C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 434

Chúng ta hãy tìm cái bí mậ củ ngư?i Do Thái không phả ở trong tôn giáo củ

họ - chúng ta hãy tìm bí mậ củ tôn giáo trong con ngư?i Do Thái hiệ thự.

Cái cơsởthếtụ củ đ?o Do Thái là gì ? Là nhu cầ thự tiễ, là sựtựtưtựlợ.
Cái đ?o thếtụ củ ngư?i Do Thái là gì? Là buôn bán. Thư?ng đ? thếtụ củ họlà

ai? Là tiề.

Nhưng nhưthếthì việ giả phóng khỏ buôn bán tiề - do đ, giả phóng khỏ đ?

o Do Thái thự tiễ, hiệ thự - sẽlà sựtựgiả phóng củ thờ đ?i chúng ta.

Tổchứ xã hộ nào xóa bỏnhữg tiề đ? củ sựbuôn bán, và do đ, xóa bỏcảkhảnăg

buôn bán, - tổchứ xã hộ đ sẽlàm cho không thểcó đ?ợ ngư?i Do Thái. Ý thứ tôn
giáo củ họhẳ sẽtan đ trong không khí hiệ thự, sinh đ?ng củ xã hộ, nhưmây mù ả
đ?m. Mặ khác, khi ngư?i Do Thái thừ nhậ cái bả chấ thự tiễ này củ mình là không
nghĩ lý gì, khi anh ta phấ đ?u đ? xóa bỏnó, - thì lúc đ họsẽthoát ra ngoài cái
khuôn khổphát triể trư?c đy củ mình, sẽphấ đ?u trự tiế cho sựnghiệ giả phóng con
ngư?i
và đ?u tranh chốg lạ biể hiệ thự tiễ cự đan củ sựtha hóa củ con ngư?i.

Như vậ, trong đ?o Do Thái chúng ta thấ biể hiệ củ yế tốphả xã hộ hiệ đ?i

chung, yế tốnày đ đ?ợ sựphát triể lịh sửdẫ đ?n cái mứ đ? hiệ thờ củ nó, sựphát
triể lịh sửmà ngư?i Do Thái đ ra sứ tham gia theo chiề hư?ng xấ xa đ; yế tốấ đ đ?t
tớ cái mứ phát triể cao mà ở đ?y nhấ đ?nh nó phả tan rã.

Giả phóng ngư?i Do Thái nói cho cùng là giả phóng nhân loạ khỏ đ?o Do

Thái

146

1*

.

Ngư?i Do Thái đ giả phóng bả thân theo kiể Do Thái.

"Ngư?i Do Thái - chỉở Viên chẳg hạ mớ đ?ợ khoan dung [vềmặ tôn giáo] - đ?nh đạ sốmệh toàn đ? chế

bằg quyề lự củ đ?ng tiề củ mình. Ngư?i Do Thái, có thểlà vô quyề ở mộ quố gia nhỏbé nhấ trong các quố gia

Đ?c, ngư?i Do Thái đ lạ quyế đ?nh sốphậ châu Âu. Trong khi phư?ng hộ và hàng hộ bịđng cử đ?i vớ ngư?i

Do Thái hoặ vẫ tiế tụ đ?i xửvớ họmộ cách thù đ?ch, thì công nghiệ lạ dám chếgiễ sựngang bư?ng củ các

thểchếtrung cổ?(B.Bau-ơ "Vấ đ? ngư?i Do Thái" tr.114).

Và đ không phả là sựkiệ duy nhấ. Ngư?i Do Thái đ giả phóng bả thân theo

kiể Do Thái, họgiả phóng bả thân mình không phả chỉbằg cách giành lấ quyề lự
đ?ng tiề, mà còn bằg cách là: thông qua họvà bấ chấ họ đ?ng tiề đ trởthành mộ
thếlự có tính chấ thếgiớ, còn tinh thầ thự tiễ củ đ?o Do Thái thì đ trởthành tinh
thầ thự tiễ củ các dân tộ theo đ?o Cơ Đ?c. Ngư?i Do Thái giả phóng mình bao
nhiêu thì ngư?i theo đ?o CơĐ?c lạ trởthành ngư?i Do Thái bấ nhiêu.