C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 625

nặg nềnhấ, thì hầ hế mọ tộ lỗ thứyế đ?u bịphạ tiề, lẽdĩnhiên là ngang nhau đ?i vớ
ngườ giàu và ngườ nghèo

; nhưg các khoả phạ này rấ ít hoặ hầ như không gây khó

khă đ?i vớ bọ nhà giàu, còn ngườ nghèo thì chín trong mườ trư?ng hợ đ?u không
thểnộ phạ, và khi đ, không lôi thôi gì nữ, ngườ ta tốg họđ mấ tháng lao đ?ng cưỡg
bứ vềtộ "default of payment"

11*

- "không nộ tiề".

*

. Chỉcầ đ?c nhữg báo cáo củ cảh

sát trong bấ kỳtờbáo Anh nào đ cũg đ? đ? thấ rõ sựđng đ?n củ lờ khẳg đ?nh ấ.
Sựtàn ác đ?i vớ kẻnghèo và sựche chởđ?i vớ bọ giàu là hiệ tượg phổbiế trong mọ
cơquan xét xử nó đ?ợ thự hành mộ cách công khai, trơtrẽ và đư?c mô tảtrên báo
chí mộ cách vô sỉđ?n nỗ ít khi có thểđ?c báo mà lạ không phẫ nộởtrong lòng. Bấ
cứmộ ngư?i giàu nào bao giờcũg đ?ợ đn tiế mộ cách lễđ? khác thườg, và dù
sựphạ pháp củ y có thô bạ đ?n mấ chăg nữ, thì "các quan tòa bao giờcũg rấ lấ làm
tiế vì phả phạ tiề kẻgiàu có đ, thườg là mộ khoả tiề phạ hế sứ nhỏbé. Việ áp dụg
luậ pháp vềmặ này còn vô nhân đ?o hơ nhiề so vớ bả thân luậ pháp; "law grinds
the poor and rich men rule the law"

11*

- "luậ pháp chèn ép kẻnghèo, còn ngư?i

giàu cai quả luậ pháp"

*

, và "there is one law for the poor and another for the

rich"

22*

- "mộ luậ cho ngư?i nghèo và mộ luậ cho kẻgiàu"

*

- đ là nhữg câu danh

ngôn hoàn toàn đng, từlâu đ trởthành phư?ng ngôn. Vảlạ, có thểkhác thếđư?c
chăg? Các quan tòa trịan, cũg như các bồ thẩ, bả thân là nhữg kẻgiàu có, bả thân
đư?c tuyể lự từgiai cấ tư sả, vì vậ họthiên vịđ?i vớ nhữg ngườ giốg nhưhọvà là
kẻtửthù củ nhữg ngườ nghèo. Còn nế chú ý đ?n ảh hư?ng xã hộ củ sởhữ nữ, - ảh
hưởg mà chúng ta chư thểphân tích ởđy, - thì quảthự, không ai lấ làm ngạ nhiên
vềtình trạg man rợnhư thế

Vềpháp chếxã hộ trự tiế, trong đ sựtồ tệđ?t tớ để tộ cùng củ nó, sau này

sẽnói đ?n. Hơ nữ, ởđy không thểnói rõ hế toàn bộý nghĩ củ pháp chếấ.

Chúng ta hãy tổg kế lạ sựphê phán củ chúng ta đ?i vớ trạg thái pháp quyề

ởAnh. Có thểnói lên cái gì đ? chốg lạ trạg thái pháp quyề đ theo quan để củ "nhà
nư?c pháp quyề", đề đ không quan trọg. Việ nướ Anh không phả là chếđ? dân
chủchính thứ không thểtạ ra cho chúng ta cái thành kiế đ?i vớ nhữg thể

chế

củ

nó.

Đ?i vớ chúng ta, chỉcó tình hình
phơ bày khắ nơ trướ mắ chúng ta là quan trọg: đ là lý luậ và thự tiễ mâu thuẫ gay
gắ vớ nhau. Mọ quyề lự do hiế pháp xác lậ, - nhà vua, thư?ng việ, hạviệ, - đ?u
tiêu tan trướ mắ chúng ta; chúng ta đ thấ rằg nhà thờquố giáo và tấ cảnhữg cái gọ
là quyề bẩ sinh củ ngư?i Anh đ?u chỉlà nhữg tên gọ trốg rỗg, rằg ngay cảtòa án