Cô giáo chủ nhiệm phân mình và thằng Quý cùng tổ học tập với chị L.
để hai thằng kèm cặp chị cho qua được lớp 5. Chị L. nói chị phải cố học cho
xong lớp 5 mới được đi bán cửa hàng hợp tác xã. Ở thung lũng Chớp Ri
không có mậu dịch quốc doanh, chỉ có cửa hàng hợp tác xã. Khắp thũng
lũng có sáu cửa hàng hợp tác xã, chủ yếu bán vải vóc đường sữa, nước mắm
ruốc. Nhân viên bán cửa hàng phải học hết lớp 5, cậu chị làm chủ nhiệm
hợp tác xã đã hứa với chị rồi, chừng nào chị học xong lớp 5 sẽ chị cho chị
bán cửa hàng. Làm nhân viên cửa hàng khác nào chuột sa chĩnh gạo, chị L.
mê lắm, khốn thay chị học mãi không xong lớp 5.
Học với chị L. sướng nhất trần đời, luôn luôn chị cho ăn uống no nê.
Hồi đó chẳng có gì, chỉ hai món khoai xéo, sắn lùi thôi, được ăn no là
sướng rồi chẳng mong gì hơn. Thực ra chẳng phải kèm cặp chị. Buổi tối
mình và thằng Quý xách cặp đến nhà, chị giao cho hai đứa cái cặp sách của
chị và một rá khoai xéo hoặc sắn lùi, nói học giúp chị nha, chị đi đây. Nói
rồi chị tót ra khỏi nhà. Tụi mình vừa ăn vừa giải toán, làm bài tập sinh sử
địa, soạn văn cho chị xong rồi về, thế thôi, tối nào cũng giống tối nào.
Mình hỏi thằng Quý, nói chị L. đi mô mà tối mô cũng đi rứa hè. Thằng
Quý cười khì, nói thằng ni ngu, đi yêu chứ đi mô. Mình hỏi yêu ai, thằng
Quý trợn mắt lên, nói oa chà nhiều lắm. Thằng Quý cùng 11 tuổi như mình
nhưng khôn hơn rận. Trong khi mình vẫn đinh ninh mẹ đẻ em ở rốn thì nó
đã biết người ta đúc em ở đâu, làm thế nào để không có thai. Nó lẻn vào
buồng chị L., lấy ra một cái lá to hơn cái quạt mo, nói chị L. đi yêu khi mô
cũng mang theo lá ni. Chị lót dưới lưng, rứa là mần chắc thoải mái, không
đời mô có nghén. Thằng Quý có nói tên lá nhưng lâu ngày mình quên mất.
Sau này vào lính lên Sơn La gặp một ông người Thái, mình có hỏi ông cái
lá ấy, ông xác nhận là có. Mình hỏi tên lá, ông giả bộ lắc đầu không biết,
nói lá ấy chỉ đàn bà biết thôi, đàn ông không được biết.
Mình rủ thằng Quý đi rình chị L. xem chị yêu ra sao, thằng Quý nhảy
lên, nói đúng đúng, có rứa mà quên mất. Tối đó chị ra khỏi nhà là tụi mình
bám theo liền. Chị L. đi vòng vèo men rìa thung lũng, lội quá suối Roóc,
chui vào hang đá vôi. Hang này rất rộng, nhiều ngõ ngách, tụi mình mò mãi
mới tìm được chỗ chị yêu. Hang tối mò chẳng thấy gì, chị nghe chị hức hức
