Ở tuổi này, bé nào cũng sẽ coi bản thân mình là “trung tâm của vũ
trụ”. Vì vậy, bé rất ghét bị người khác can thiệp hoặc bị chỉ trích
hành động. Có 3 nguyên nhân dễ khiến bé bị các bạn cô lập trong
độ tuổi này là: “xen vào lời của người khác và luôn chỉ trích”, “ra
vẻ ta đây”, “lôi thôi, lếch thếch”. Lớp 5 là thời điểm vấn đề bị xa
lánh, cô lập xảy ra phổ biến vì vậy mẹ cần giúp bé điều chỉnh
trước khi quá muộn.
Tôi đã dành cho con mình những lời khuyên như sau:
“Lời nói không phải để phục vụ bản thân con mà là hướng đến
người khác. Những lời nói dành riêng cho mình thì con chỉ cần
giữ trong lòng là được đúng không nào. Thế nhưng “kẻ nói cần có
người nghe”, vì vậy đối tượng chính để hướng đến phải là người
nghe. Mỗi khi nói gì đó con cần thử suy nghĩ một chút xem người
nghe sẽ cảm nhận thế nào về lời nói của mình, họ thích hay
không hài lòng. Một khi lời nói của con có thể giúp ích cho bạn thì
bạn sẽ rất thích, nhưng nếu lời nói đó khiến bạn tổn thương thì sẽ
chẳng khác nào lưỡi dao tai hại”.
Phần lớn các bé khi nghe những lời giải thích đơn thuần bằng
miệng sẽ có cảm giác đang bị “giáo huấn” và chẳng để tâm. Những
lúc như vậy ta nên chuyển sang một cách khác là viết ra giấy. Bố
mẹ càng dành nhiều sự cố gắng chuẩn bị để trò chuyện cùng con
thì con sẽ càng chuyển biến hiệu quả. Mẹ viết ra giấy: “Mẹ đã
chứng kiến hành động của con trong tình huống sáng nay. Khi đó
tâm trạng của em con sẽ như thế nào? Nếu như lúc đó con hành
động thế này thì mọi chuyện sẽ thay đổi ra sao nhỉ?” và đặt trước
mặt con thì con sẽ tập trung hơn vào câu chuyện. Nếu con không
vui mẹ có thể thay tên nhân vật chính và kể một câu chuyện ngắn
khác. Mẹ hãy coi như việc này giống với khi học văn, chỉ cần đưa
ra một đoạn văn ngắn và nêu vấn đề là được.
Xa hơn nữa, những bố mẹ cứng rắn có thể tổng hợp lại một số
cách xử xự giao tiếp xã hội chưa tốt của con. Ở mỗi loại, bố mẹ lại
đặt một tựa đề như sau: “Can thiệp không cần thiết”, “Cùng một
lời nói nhưng chọn cách thể hiện chưa đúng”, “An ủi nhưng lại
khiến người nghe khó chịu”. Với mỗi loại, bố mẹ đưa ra một số
tình huống của con để làm ví dụ. Thời gian trôi qua “bài giảng”
246
