ngang ngực. Cúi cái đầu hơi gồ ghề xuống, ông ta giơ giơ mấy tờ giấy,
rồi cất tiếng nói, hơi pha giọng mũi: "Các đồng chí". Bây giờ Đasa mới
trông thấy gương mặt đăm chiêu của ông ta và đôi mắt nheo nheo như
chói nắng. Hai tay ông chống lên bàn, đè lên mấy tờ ghi chép. Khi ông
nói rằng chủ đề nói chuyện hôm nay là cuộc khủng hoảng trầm trọng
đang trùm trên khắp các nước châu Âu và nhất là nước Nga, là nạn đói,
ba nghìn người đứng dưới mái nhà ám khói nín thở lắng nghe ông. Ông
mở đầu bằng những nhận định khái quát, nói giọng đều đều, cố tìm
cách bắt liên lạc thật chặt với người nghe. Mấy lần ông đi ra xa bàn rồi
lại quay trở lại. Ông nói về cuộc chiến tranh thế giới mà hai tập đoàn kẻ
cướp đang bóp cổ nhau không thể và không muốn kết thúc, nói về hoạt
động đầu cơ điên cuồng dựa vào tình hình đói kém, kết luận rằng chỉ có
cách mạng vô sản mới kết thúc được chiến tranh.
Ông nói về hai đường lối đấu tranh với nạn đói: một bên là thương
mại tự do, đang làm giàu cho bọn đầu cơ một cách khủng khiếp, một
bên là đường lối độc quyền nhà nước. Ông đứng sang một bên, cách
bàn độ ba thước, và nghiêng mình về phía quần chúng, hai ngón tay cái
thọc vào hai bên nách áo gi-lê. Vầng trán rộng và đôi bàn tay to nổi bật
lên phía trước, - ngón tay chỏ hoen đầy những vết mực.
- ...Chúng ta đã sát cánh và sẽ sát cánh đến cùng với giai cấp đã cùng
chúng ta phản đối chiến tranh, đã cùng chúng ta lật đổ giai cấp tư sản
và đang cùng chúng ta chịu đựng tất cả gánh nặng của cuộc khủng
hoảng hiện nay. Chúng ta phải giữ vững chủ trương độc quyền lúa mì
cho đến cùng... (Nghe đến đây, anh thợ trẻ có bộ răng trắng buông một
tiếng thở dài khoái chá). Nhiệm vụ trước mắt chúng ta là phải chiến
thắng nạn đói hay ít nhất là giảm bớt khó khăn cho đến khi có vụ mùa
mới, bảo vệ chính sách độc quyền lúa mì, bảo vệ quyền lực của nhà
nước vô sản. Tất cả những chỗ lúa mì thừa ta đều phải gom góp lại và
tìm cách đưa cho kỳ được đến những nơi đang cần, rồi phân phối cho
hợp tình hợp lý... Đó là nhiệm vụ chủ yếu: phải bảo tồn nhân lực cho xã
hội, và đồng thời đó cũng là một công việc hết sức khó khăn, chỉ có
