PHẦN THỨ V : NGƯỜI ANH ĐẾN ĐẢO CÔN-
LÔN LẦN THỨ NHÌ
Như trước kia đã nói, người Anh đã chiếm Côn-đảo năm 1702. Nhưng
sau hai mươi năm cực nhọc thương điếm lập lên đã bị hủy hoại. Từ đó trở đi
Đông Ấn Công Ty Anh không có ý định tái lập thương điếm ở Côn-đảo nữa.
Sau đó mấy mươi năm, ngày 28 tháng 1 năm 1780 Đại-Úy Hải Quân
Anh tên là Gore, người kế chí của Đại-úy Cook (nhà thám hiểm các miền
Nam cực bị giết tại đảo Sandwich) cai quản đạo chiến thuyền gồm hay chiến
hạm Adventure và Discovery đến viếng Côn-đảo.
Thời bấy giờ quần đảo Côn-Lôn thuộc quyền cai trị của quan Việt Nam
và châu thành Côn-Lôn thời buổi ấy chỉ có 30 nóc gia mà thôi, Đại-Úy Gore
lên bờ hỏi thăm các giá cả và mua các thực phẩm cần thiết cho quân lính.
Quan trấn thủ Côn-đảo (người theo đạo Công Giáo) cho biết rằng : mỗi con
trâu giá bốn hay năm đồng bạc.
Trước khi mua xong các thực phẩm, Đại-Úy Gore có tặng quan trấn thủ
một ống kính thiên lý (lunette astronomique) và để lại một phong thư nhờ vị
quan này trao cho đức cha Bá-Đa-Lộc.
