CHƯƠNG 12 : ÁO VẢI NHUỘM MÀU CHÀM
THÁNG chạp năm 1916, Cam-Địa tới Lucknow để dự đại hội thường
niên của Đảng Quốc-hội Ấn. 2301 đảng viên tới họp.
Giữa hai phiên nhóm, một hôm Cam-Địa thấy một kẻ ăn mặc quê mùa
tiến tới bảo ông : « Tôi là Raykoumar Choukla, quê ở Champaran. Và tôi
muốn trở xứ sở ». Cam-Địa chưa gặp người đó bao giờ, và cũng không biết
Champaran ở đâu. Hỏi ra mới rõ, đó là một thị trấn hẻo-lánh xa xôi, ở mãi
những ngọn đồi thoải dốc dưới chân núi Hy-mã Lạp-Sơn, gần xứ Népal.
Raykoumar, là một trong những người tá điền lĩnh canh ruộng các điền
chủ người Anh lập nghiệp ở tỉnh đó. Nhân đang kháng-cự lại sự áp bức của
chủ điền, họ phái Raykoumar tới Lucknow để giãi bày tình cảnh họ trước
đại hội toàn quốc Đảng Quốc-Hội. Có người khuyên Raykoumar đến xin
Cam-Địa can-thiệp. Anh ta bèn y lời.
Cam-Địa trả lời là hiện nay ông chưa thể nhận giúp y được, vì ông đã
định trước nhật-kỳ đi thăm nhiều nơi khác trên đất Ấn. Choakla không chịu
rời ông ra, cứ theo gót hết tỉnh này sang tỉnh khác mà năn nỉ cầu xin. Đến
lúc Cam-Địa trở về nhà ở gần Ahmédabad thì Choukla cũng theo về. Y kiên-
nhẫn chầu chực dưới thềm ông hàng mấy tuần ròng rã.
Y nói : « Tôi không dám xin Thánh giúp ngay, song xin Thánh định cho
một nhật kỳ ».
Cảm động vì lòng thành và đức nhẫn-nại của người nông-dân xứ
Champaran, ông bảo : « Hiện tại đã hẹn có mặt ở Calcutta ngày ấy tháng ấy,
ngươi đến tìm ta ở Calcutta vào khoảng thời gian đó, rồi dẫn ta theo
ngươi ».
Mấy tháng qua. Tới kỳ hẹn, Cam-Địa đến Calcutta thì đã thấy Choukla
chực sẵn ở nơi ước định. Anh ta chờ Cam-Địa xong xuôi công việc, rồi dẫn
ông lên đường đi Patna, kinh-đô xứ Bihar.
Nhưng Cam-Địa muốn qua Mouzzafarpour một thị-trấn ở gần
Champaran trước đã, để xem xét tình trạng tại chỗ. Tin ông tới loan-truyền
