ĐẠI NAM LIỆT TRUYỆN - TẬP 2 - Trang 372

Năm thứ 16 (1835), phong tước hiệu Thuận bá, gia hàm Thái bảo. Mùa thu
năm thứ 18, tháng 9 (1837) thì Xuân ốm chết, thọ 85 tuổi. Vua dụ rằng:
"Nguyễn Văn Xuân cai quản quân lâu ngày, công lao tài năng rực rỡ lại hai
chuyến đi tuần ngoài biên, không từ mệt nhọc. Nay tuổi dược 80, kính cẩn
không thay đổi, lòng trẫm thực rất yêu mến. Gần đây vị ốm nặng, trẫm
thường sai trung sứ đến thăm và ban cho thuốc vua dùng, vẫn mong ngày
một yên khỏi để nhận sự yêu dấu của trẫm. Nay được tin qua đời thực rất
thương tiếc", ban cho 3 tấm gấm mềm, 3 tấm nhiễu màu, 5 tấm sa màu và
1000 quan tiền. Ngày an táng, lại ban 1 tuần tế.

Xuân là người trầm tĩnh ít nói cười, khéo dụng binh, có mưu cơ, thao lược.
Tự cho mình xuất thân từ 1 viên hàng tướng, hơi còn hình tích, khi ở trong
triều, thực như người không hay nói, người đời khen là tốt. Xuân có 3
người con là Thu, Huyên, Hoà.

Thu do tập ấm làm quan đến Nghị an tán vũ Vệ uý. Thiệu Trị năm thứ 1,
Thu hơn 60 tuổi về hưu. Huyên, Hoà cùng làm quan đến Cai đội, đều vì
nhu nhược bắt về hưu.

Nguyễn C

Người huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên, trước theo nguỵ làm Đô đốc, coi
đạo Trung dũng. Năm Quý Sửu (1793) đến quân thứ đầu hàng, lại bổ Khâm
sai đô đốc, sai chiêu mộ quân cũ, lập ra chi Hiệu trung, theo Nguyễn Văn
Thành điều khiển, tiến đóng các đường xung yếu ở Thạch Tân, Sa Lung.

Năm Giáp Dần (1794), đại binh cứu viện Diên Khánh, Thái cùng với
Nguyễn Văn Nhân đóng quân ở Tam Độc, chặn đường chạy của giặc, vì có
công được thăng Tiền chi Hiệu uý. Năm Bính Thìn (1796) coi chi Túc uy
tra bắt trộm giặc, bỗng đổi sang doanh Hữu chi Hiệu uý Hữu quân. Năm
Đinh Tỵ (1797), mang quân các đạo đánh bọn Man làm phản ở Thuận
Thành, Ba Phủ dẹp yên được. Đến khi về thăng Hữu quân Phó tướng, theo
đi đánh Quảng Nam, đóng quân ở núi Tam Thai, đánh úp phía sau giặc, rồi