Khi trước, Quân còn ở Xiêm vợ là Chu Muội đẻ một người con gái tên là
Xiêm, Gia Long năm đầu, thường theo Chu Muội vào hầu cung Khôn
Nguyên, Thừa Thiên Cao Hoàng hậu có uý lạo rằng: "Mày sinh ra ở Xiêm,
thường theo trong khi hoạn nạn tới nay", được ban cho hậu, con Xiêm là
Nguyễn Văn Hoá, năm Tự Đức thứ 5, bổ cho chức hàm Tòng cửu phẩm Bá
hộ, để trông coi đền thờ Lâm Thao quận công.
< align="center" height="5%">Nguyễn Văn Thoại
Người huyện Diên Phúc, trấn Quảng Nam. Năm Đinh Dậu (1777), về quy
thuận. Năm Giáp Thìn (1784), theo vua sang Vọng Các, khi về theo quân đi
đánh giặc, trải làm Khâm sai cai cơ, Phó trưởng hiệu ở Trung chi doanh
tiền quân và Khâm sai thống binh cai cơ ở hiệu Tiền du doanh Chấn vũ, coi
giữ đồn Long Hưng. Năm Nhâm Tý, cùng Nguyễn Tiến Lượng phụng
mệnh sang xứ Xiêm; khi về gặp giặc Đồ Bà ở Lang Dữ (Hòn Cau) cùng
nhau giao chiến, chém được hơn 30 thủ cấp giặc cắt lấy tai và bắt sống 2
tên, lấy được một chiến thuyền đem dâng, thưởng cho một cặp áo chiến và
200 quan tiền, bổ làm Phó tiền chi doanh Trung thuỷ, coi đạo Thanh Châu.
Năm Mậu Ngọ (1798), kiêm làm Phó quản doanh Ngũ Thuỷ, theo viên Bảo
hộ là Nguyễn Văn Nhàn sang Xiêm coi việc quân. Khi về, vua Xiêm cho
giấy thông hành về cửa quan thượng đạo. Văn Thoại tới nơi hành tại đem
việc tâu lên, tức thì bổ làm Khâm sai thượng đạo đại tướng quân và dụ
rằng: Việc binh cần phải lừa dối, chính nhân cơ hội để làm cho được việc.
Ngươi đến nước Vạn Tượng, nên phao tin là quân Xiêm cùng quân ta do
đường thượng đạo lấy Nghệ An, để giặc hoảng sợ không dám đem hết lính
ở Bắc Hà vào cứu viện thời Quy Nhơn trơ trọi, chẳng sớm thì muộn cũng
có thể phá được, đó là mưu chước của Hán Cao lưu Hạng Vũ lại vài tháng,
để làm mưu chước vạn toàn vậy. Ban cho 1 bộ mũ áo, 400 quan tiền và
1000 đồng bạc Phiên. Khi đi lấy người Cao Man làm hướng đạo. Từ Tâm-
bông tới Khu-khảng đến U-bôn (nơi địa đầu Vạn Tượng), những Man tù
đều ứng mệnh cả. Năm Kỷ Mùi, Thoại đến thành Viên Chăn, Quốc vương
nước Vạn Tượng là Chiêu n ra đón và khoản đãi rất hậu, xin đem quân đến
