ĐẠI NAM LIỆT TRUYỆN - TẬP 2 - Trang 396

Năm thứ 7, vì ốm xin nghỉ chúc. Rồi sau thiên làm Trấn thủ Kinh Bắc,
bỗng triệu về lĩnh Lưu thủ ở Quảng Bình, trải đổi lĩnh Trấn thủ Vĩnh
Thanh. Năm thứ 15, triệu về kinh, rồi thay Nguyễn Văn Thoại làm Bảo hộ
ở Chân Lạp. Vua cho nơi biên phương là việc ký thác nặng nề, bèn bổ
Tường làm Thống chế, cấp cho ấn đồng bảo hộ, để tôn trọng quyền vị. Khi
vào từ biệt vua để đi vua cho triệu lên điện, uý dụ rất khẩn thiết,lại cho 50
quan tiền, cho mộ lập một đội thuộc sai đi theo.

Tường khi trước ở Vĩnh Thanh cùng với Cai bạ là Lê Đắc Tần và Ký lục là
Nguyễn Bá Bảo nhân việc công bắt đóng góp, số tiền tang đến vài vạn.
Tường đã đi, án mới phát ra, vua sai thành thần Gia Định xét xử. Kịp lúc
làm Bảo hộ, dung túng thuộc hạ sách nhiễu làm khổ dân Phiên. Việc đến tai
vua, vua nói: Tường khi ở trấn đã có nhiều việc làm bậy, nay lại như thế,
tội sao kể xiết. Tức thì giải về Gia Định xét hỏi. Bản án xét xong, bọn
Tường đều bị giết chết.

Đặng Trần Thườ

Người huyện Chương Đức, trấn Sơn Nam. Ông tổ xa là Đình Huấn làm
quan nhà Lê, làm đến Tham tụng, đời đời đều là quan sang, Thường là
dòng dõi ấy. Thường là người học rộng mà có tài hơn mọi người, đỗ Sinh
đồ cuối đời nhà Lê, khi Tây Sơn diệt nhà Lê giữ lấy đất cát. Quan nhà Lê
phần nhiều ra làm quan với nguỵ. Thường lúc trước cùng với Ngô Nhậm ở
huyện Thanh Oai quen biết, Nhậm làm quan với nguỵ tới chức Binh bộ
Thượng thư, Thường tới ra mắt Nhậm, nói đến việc đời. Nhậm nói: "Người
quân tử quý ở chỗ biết thông biến, mới có thể làm nên được công nghiệp,
chứ kẻ thất phu chỉ biết tự tin mình, rồi có ích gì", và tỏ vẻ lấy vị thứ uy
quyền lấn át Thường. Thường giũ áo đứng dậy đi. Khi về bảo người nhà
rằng: "Ta sẽ giết tên giặc ấy". Bèn có ý chí đi xa. Mùa đông năm Quý Sửu
(1793), gặp Nguyễn Đình Đắc từ Gia Định ra chiêu dụ các hào kiệt,
Thường cùng bọn Nguyễn Bá Xuyên bèn vượt biển vào Nam. Khi tới Diên
Khánh vào ra mắt Đông cung Cảnh chắp tay vái rằng: Chưa ra mắt quân