Một khi Zalasiewicz đã cho tôi xem cần phải tìm thứ gì, cả tôi nữa cũng
có thể nhận ra phân đoạn của sự tuyệt chủng. Trong đá phiến sét màu tối,
những con bút đá rất nhiều và đa dạng. Tôi nhanh chóng thu thập được rất
nhiều, những chiếc túi áo khoác của tôi trùng xuống. Rất nhiều hóa thạch là
những hình dáng khác nhau của chữ cái V, với hai cánh tay vươn ra từ một
nút thắt ở giữa. Một số giống như khóa kéo, những con khác giống chạc
xương đòn. Còn những con khác nữa có cánh tay vươn ra từ cánh tay chính
của chúng như những cành cây nhỏ xíu.
Ngược loại, loại đá màu nhạt chẳng có gì. Hầu như không thể tìm thấy
con bút đá nào trong đó. Sự chuyển đổi từ một trạng thái này sang trạng thái
khác - từ đá đen sang đá xám, từ nhiều con bút đá sang không có con nào -
có vẻ như diễn ra đột ngột, và theo Zalasiewicz thực sự đã diễn ra đột ngột.
“Thay đổi ở đây từ vết đen sang vết xám là điểm bùng phát, nếu chị thích
gọi thế, từ một môi trường sống được dưới đáy biển sang một môi trường
không thể sống được,” ông nói với tôi. “Và ta có thể nhìn thấy điều đó diễn
ra trong vòng đời của một con người”. Ông mô tả sự chuyển tiếp này là có
“kiểu Cuvier” rõ rệt.
Hai đồng sự của Zalasiewicz, Dan Condon và Ian Millar, thuộc Hội Khảo
sát Địa chất Anh, đã đi cùng chúng tôi ra khỏi khe núi Dob. Họ là những
chuyên gia về hóa học đồng vị và đang lên kế hoạch thu thập mẫu vật từ
từng dải đá, họ hy vọng những mẫu này sẽ chứa các tinh thể zircon nhỏ xíu.
Khi trở lại phòng thí nghiệm, họ sẽ phân chia các tinh thể này và cho chạy
qua một máy đo quang phổ khối để lấy kết quả. Điều này cho phép họ kết
luận, cộng trừ nửa triệu năm hoặc tương đương, khi nào thì mỗi lớp đó được
hình thành. Millar là người Scotland và tuyên bố không ngán gì mưa bụi.
Tuy nhiên, cuối cùng chính ông cũng phải công nhận, bằng tiếng Anh, rằng
mưa như trút chứ không còn là mưa bụi. Những con lạch đầy bùn đổ xuống
mặt những tảng đá lộ thiên, khiến việc thu được các mẫu sạch là không thể.
Chúng tôi quyết định sẽ cố gắng lần nữa vào hôm sau. Ba nhà địa chất học
gói ghém hành lý, và chúng tôi lần theo con đường trở lại chỗ chiếc xe.
Zalasiewicz đã đặt trước chỗ ngủ và ăn sáng ở thị trấn Moffat gần đó, tôi đã
