rất nhỏ này ẩn giấu cùng số phận của loài khủng long, voi răng mấu và cúc
đá, một thời từng là dạng sống rất thành công nhưng rồi bị hủy diệt.
***
Điều gì đã xảy ra 444 triệu năm trước gần như quét sạch loài bút đá, chưa
kể tới loài dây sống hình răng, loài tay cuộn, loài động vật da gai và loài bọ
ba thùy?
Trong những năm tiếp theo sau khi giả thuyết của Alvarez được công bố,
nói chung là người ta tin - ít ra là với những ai không coi giả thuyết đó là
“tầm phào” - rằng một lý thuyết thống nhất về tuyệt chủng hàng loạt đã ở
trong tầm tay. Nếu một thiên thạch đã tạo ra “khoảng trống” trong hồ sơ hóa
thạch, có vẻ là hợp lý nếu trông đợi rằng những vụ va chạm đã gây ra tất cả
các vụ tuyệt chủng. Ý tưởng này được quảng cáo rùm beng vào năm 1984,
khi hai nhà cổ sinh vật học của Đại học Chicago xuất bản một phân tích tổng
quát về hồ sơ hóa thạch của sinh vật biển. Nghiên cứu này đã tiết lộ rằng
ngoài năm đợt tuyệt chủng lớn, đã có nhiều biến cố tuyệt chủng ở quy mô
nhỏ hơn. Khi tất cả những sự kiện này được xem xét cùng nhau, một mẫu
hình nổi lên: những vụ tuyệt chủng hàng loạt có vẻ xảy ra cách nhau vào
khoảng 26 triệu năm. Nói cách khác, tuyệt chủng xảy ra thành những đợt
bùng phát theo chu kỳ, như kiểu các con ve sầu bò ra khỏi mặt đất. Hai nhà
cổ sinh vật học này, David Raup và Jack Sepkoski, không chắc về việc điều
gì đã gây ra những đợt bùng phát tuyệt chủng, nhưng phỏng đoán khả dĩ
nhất của họ là “chu kỳ thiên văn học và vật lý học thiên thể nào đó” đã tác
động vào “đường đi của hệ mặt trời chúng ta thông qua những cánh tay xoắn
ốc của dải Ngân hà”. Một nhóm các nhà vật lý thiên thể - hóa ra là đồng
nghiệp của cha con nhà Alvarez ở Berkeley - đã đưa suy đoán đi xa hơn một
bước. Họ lập luận, tính chu kỳ này có thể được giải thích bằng một “ngôi
sao đồng hành” của mặt trời, ngôi sao này cứ mỗi 26 triệu năm lại đi qua
đám mây Oort [
], tạo ra mưa sao chổi trút sự hủy diệt lên trái đất. Việc
chưa có ai từng nhìn thấy ngôi sao này, ngôi sao được đặt tên theo bộ phim
kinh dị “Nemesis” [
], là vấn đề với nhóm ở Đại học Berkeley, nhưng không
