15-11-1946 đến ngày 6-12-1946 là ngày Bác-sĩ Lê-văn-Hoạch đắc cử Thủ-
tướng Nam-kỳ quốc và giữ địa vị ấy đến ngày 29-9-1947 mới từ chức.
Kể từ năm 1945 đến nay miền Nam Việt-Nam trải qua lắm lần thay
ngôi đổi chủ, từ Bảo-Đại, Nguyễn-Văn-Xuân, Lê-Văn-Hoạch, Trần-Văn-
Hữu, Nguyễn-văn-Tâm, Bửu-Lộc, v.v…
Mãi đến khi chánh-thể Việt Nam Cộng-hòa ra đời, chí sĩ Ngô-đình-
Diệm lên chấp chánh quyền Tổng-thổng. Trong chín năm, ông thay đổi hẳn
bộ máy hành-chánh : nhiều tỉnh như Châu-đốc, Bạc-liêu, Sa-đéc, Vũng-tàu
đổi lại thành Quận. Gò-công cũng chịu số phận ấy từ năm 1956. Đến năm
1963 lại trở thành quận của tỉnh Định-tường.
Trước khi thực hiện, Tổng-thống Ngô-đình-Diệm xuống viếng Gò-
công để giải thích sự thay đổi cho đồng bào dân chúng ở đây nghe, nhưng
không mấy ai hài lòng.
Những cuộc đổi thay danh từ và ranh giới ấy tóm lại đều do một ý định
thủ tiêu tàn tích của thời kỳ thực-dân đô-hộ. Dụng ý ấy dẫu có hay nhưng vì
không nghiên cứu kỹ nên chỉ nhằm mục-đích tuyên truyền chánh-trị hơn là
nghĩ đến sự thiệt hại đến quyền lợi của dân chúng.
Chánh-phủ Diệm đã động phạm đến luật tự nhiên và đã gặp phải sự
phản ứng của dân chúng tỉnh Gò-công gởi thơ phản kháng kịch liệt.
Luật nhơn quả trả vay không sao tránh khỏi. Trong 9 năm chấp chánh
ông đã đưa dân tộc đến đâu ? Có nắm được lòng dân không ?
Nếu được sự ủng-hộ của đồng bào dân chúng và quân đội thì đâu có
xảy ra cuộc đảo-chánh ngày 1-11-1963 khiến ông bị quân-đội lật đổ do
tướng Dương-văn-Minh cầm đầu.
Từ năm 1945 đến nay đất nước này gặp lắm cảnh thăng-trầm, máu đã
đổ rất nhiều, nhà tan cửa nát, dân chúng điêu linh, kẻ ra đi người ở lại, có
