TìNH CảNH NÔNG DÂN AN NAM
Người An Nam nói chung, phải è cổ ra mà chịu những công ơn
bảo hộ của nước Pháp. Người nông dân An Nam nói riêng, lại càng
phải è cổ ra mà chịu sự bảo hộ ấy một cách thảm hại hơn: là người
An Nam, họ bị áp bức; là người nông dân, họ bị người ta ăn cắp,
cướp bóc, tước đoạt, làm phá sản. Chính họ là những người phải
làm mọi công việc nặng nhọc, mọi thứ lao dịch. Chính họ làm ra
cho lũ người ăn bám, lũ người lười biếng, lũ người đi khai hoá và
những bọn khác hưởng mà chính họ thì lại phải sống cùng khổ trong
khi những tên đao phủ của họ sống rất thừa thãi; hễ mất mùa thì
họ chết đói. Đó là vì họ bị ăn cắp khắp mọi phía, bằng mọi cách,
do các quan cai trị, do bọn phong kiến tân thời và Nhà thờ. Xưa
kia, dưới chế độ An Nam, ruộng đất chia thành nhiều hạng tuỳ theo
