1304
nguyên nhân vì sao bị ñánh. Hai người ñáp là vì muốn kiếm cơm. - "Ngốc,
người kia nói, nếu thế thì cứ khóc lên ba tiếng là sẽ kiếm ñược ăn". Sau ñó, gặp
một ñám cưới, hai người ñón ñường khóc váng lên. Lại bị ñòn nằm lại, lại có
người ñi qua hỏi nguyên nhân vì sao bị ñánh - "Vì kiếm cơm." - "Đáng lý ra phải
múa hát và chúc hạnh phúc". Sau ñó họ gặp hai vợ chồng ñánh nhau. - "Chúc
các bạn hạnh phúc". Lại bị ñòn. Lại gặp một người hỏi vì sao. - "Vì kiếm cơm."
- "Đáng lý phải can ra và nói xin bớt giận". Sau ñó gặp hai con trâu chọi nhau,
họ xông vào can và nói: "Xin bớt giận". Nhưng chưa kịp can thì ñã bị trâu húc
chết
1
.
Về tình tiết ñi tìm tổ ong dưới nước, một truyện Căm-pu-chia Bốn ông lão
ngốc ñi tìm vợ, cũng có ñoạn tương tự:
Có bốn người hói có tính ngốc kết bạn cùng nhau. Vì không có vợ nên họ
cùng ñi với nhau ñể tìm vợ. Đến một nơi nọ, có một anh chàng vì ăn nằm với
một cô gái bị bố mẹ cô bắt ñược, họ nhờ bốn ông lão xử hộ - "Tại sao mày lại
xấu thói?" - Bốn lão hỏi chàng kia. - "Vì cô này là nhân tình của tôi", chàng kia
trả lời. - "Láo", cô kia cãi lại, "nó là ñứa gian, không phải nhân tình". Bốn người
trao ñổi với nhau: - "Bây giờ quyết ñịnh thế nào? Cô ấy quả quyết không nhận
nó là nhân tình". Người thứ nhất nói: - "Khi cái ngoèo ñã mắc vào thì quả cam
phải rơi". Người thứ hai: - "Đâu có cứt thì ñó có chó ỉa". Người thứ ba: - "Nếu
ñào lỗ thì nước sẽ chảy xuống ñấy". Người thứ tư: - "Đâu có bí, ñấy mọc bầu ra.
Bố mẹ cô gái nghe họ trao ñổi như thế, bèn ñem cô gái gả quách cho anh kia.
Bốn người lại ñi. Họ bắt ñược năm con rùa ñịnh chia nhau nhưng cãi nhau hơn
thiệt không ai chịu ai. Bỗng gặp một người ñi qua, họ nhờ chia hộ. Người kia
chia cho mỗi ông lão một con, còn mình cũng một con. Ai nấy ñều thỏa mãn.
Đến một cái hồ, họ thấy có bóng tổ ong ở mặt nước. Như truyện của ta, họ cử
một người lặn xuống tìm, còn ba người nữa thì dùng nạng ñè nghiến ông ta suốt
buổi. Lão kia chết ñuối. Thấy có cứt nổi lên mặt nước, ba người nói: - "Nó xấu
thói! Nó ăn lấy mật, chỉ cho chúng mình sáp". Bèn làm dỗi bỏ ñi. Dọc ñường họ
lại gặp một người khác cũng hói, hỏi thì người kia nói là mình ñang ñi tìm vợ.
Và y bảo họ: - "Hãy ñi theo tôi!". Gặp một bà già không chồng, bốn người quyết
lấy làm vợ chung và thề không bỏ nhau. Về phần người ñàn bà thì nghĩ rằng nếu
chỉ lấy một, tất ba người kia sẽ không chịu, chi bằng lấy cả ñể bắt mỗi người làm
một việc ñỡ cho mình. Bốn lão phải làm việc nhiều, mệt quá. Một hôm bàn nhau
ñi tìm một tên nô. Bèn rủ nhau ñi. Bấy giờ có một anh chàng giỏi ñan nhưng lại
muốn giấu nghề, mới ñem tre nứa trèo lên cây cọ ngồi ñan. Anh này cũng có dự
ñịnh nuôi một tên nô. Vừa ñan hắn vừa nghĩ rằng nếu mua ñược nô về mà nó
không chịu làm việc thì ta sẽ ñá cho nó một cái. Thuận chân, hắn ñá, thế nào lại
mất thăng bằng rơi xuống, may níu ñược một tàu cọ thành ra cả người treo lơ
1
Theo Truyện dân gian Miến-ñiện.
