KHO TÀNG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT NAM - Trang 1303

1303

của mình sống lại, bọn con cháu và thân thuộc người chết bèn xông lại kẻ ñấm
người thoi vô hồi kỳ trận làm cho Bự ngã lăn ra chết giấc

1

.

KHẢO DỊ

Truyện của ta có một số tình tiết tương tự với truyện của một vài dân tộc anh

em:

Trước hết là truyện của người Miến-ñiện (Myanmar): Bốn chàng ngốc. Truyện

này có thể xem là một dạng kết hợp giữa truyện Rủ nhau ñi kiếm mật ong với
truyện Phiêu lưu của anh chàng ngốc (số 190):

Có bốn anh chàng thất nghiệp ñến gặp một bà già ñể xin việc làm. Bà già thuê

họ bứt rạ ñể lợp nhà. Người thứ nhất bứt xong trước, ñội bó rạ về tới nơi nói: -
"Thưa, ñể rạ ở ñâu?" - "Để ở sau bếp", bà già trả lời. Người thứ hai ñội rạ về tiếp
theo cũng hỏi: - "Thưa, ñể rạ ở ñâu?". Cho ñến người thứ ba, thứ tư ñều hỏi như
thế. Bà già phải trả lời ñến bốn lần ñã tỏ ra bực mình. Lại ñi bứt chuyến thứ hai.
Người thứ nhất ñội về lại hỏi: - "Thưa, ñể rạ ở ñâu?". Bà già quát: - "Đồ ngốc,
ñể trên ñầu tao ñây này"- Anh chàng thuận tay ném bó rạ vào ñầu bà già. Khi
xem lại thì bà già ñã chết. Sau ñó, dân làng bảo họ ñi chặt cây làm áo quan. Họ
phân công, một người chặt, một người trèo lên ngọn ñể ñỡ phía trên, hai người
ghé vai gần gốc ñể ñỡ phía dưới. Cây ñổ ñè chết hai người dưới gốc và làm bất
tỉnh người trèo ngọn. Dần dần y tỉnh lại. Tưởng hai người kia chưa chết, y và
người chặt cùng ngồi chờ. Ba ngày sau, có một bác thợ rừng ñi qua, hỏi: - "Đã
chặt cây rồi mà sao còn ngồi ở ñây?"- Đáp: - "Chúng tôi chờ hai người kia dậy
ñể cùng về nốt thể" - "Nó chết rồi." - "Sao lại biết?" - "Nó thối thế kia, chẳng
phải chết là gì". Hai người này bèn ra về. Dọc ñường một người ñánh cái rắm
(một dị bàn kể là ợ) thấy có mùi thối, tự nhủ: - "Thôi thế là ta cũng chết rồi".
Bèn nằm lại giữa ñường. Tiếp ñến người thứ hai ñánh một cái rắm cũng tự cho
là mình chết, cũng nằm lại giữa ñường. Lúc ấy vừa có người quản tượng cưỡi
voi ñi qua, thấy có hai người nằm giữa ñường thì giục họ tránh. Hai ngốc ta ñáp:
- "Chúng tôi ñã chết rồi không tránh ñược nữa". Quản tượng lấy dùi dâm vào hai
người buộc họ phải ñứng dậy - "A hóa ra ñã chết ñâu!". Cũng như truyện trên,
cho là cái dùi có phép cải tử hoàn sinh, hai ngươi bèn khẩn khoản xin ñổi cái rìu
chặt cây lấy cái dùi của quản tượng. Dọc ñường về, họ gặp một ñám ma. Cũng
thế, họ bảo với tang gia rằng mình có cái dùi phép có thể làm sống lại người ñã
chết. Đám tang cũng dừng lại ñể ñưa xác ra khỏi áo quan. Hai người dùng dùi
dâm nát cả cái xác. Không thấy người chết sống lại, những người ñưa ma phang
cho hai ngốc một trận nhừ tử phải nằm lại dọc ñường. Một người ñi qua hỏi

1

Theo truyện ñăng trên báo Sài-gòn vào năm 1934, quên mất tên.