1308
Cũng như thầy sãi, khi biết nhà vắng vẻ, xã trưởng ta bắt ñầu giở chuyện bài
bây. Cô nàng cũng không ra vẻ cự tuyệt. Câu chuyện ñang ñi vào mặn nồng thì
thình lình lại có tiếng gọi cửa. Xã trưởng thất kinh vì hắn nhận ra tiếng quan
huyện. - "Chết nỗi, ñêm hôm khuya khoắt, chẳng biết quan ñến ñây làm gì? Làm
sao bây giờ ñây?". - "Thầy ñừng lo. Để thiếp tìm cho thầy một chỗ nấp". Cuối
cùng xã ta cũng ñược dắt vào buồng, ngồi ẩn vào một xó. Xong ñâu ñấy, chị ta
lại mở cửa ñón quan huyện vào. Sau khi dọn trầu mời nước quan, chị ta hỏi: -
"Thiếp có chút việc muốn hỏi quan". - "À, việc gì ñó cứ nói ñi!", quan ñáp. -
"Bẩm quan, như thầy sãi ban ñêm bỏ chùa mà ñi chơi gái thì nên xử vào lỗi gì?"
- "Ồ!". Quan cười ñáp: "Bắt ñược thì ñánh cho năm roi, mười roi, rồi bắt phạt
xâu cũng như ñối với dân sự vậy!".
Quan vừa ñáp xong thì thầy sãi từ dưới gậm giường lóp ngóp bò ra, lạy lấy lạy
ñể, vừa lạy vừa nói:
- Bẩm quan lớn, ngài minh lắm: chứ không như anh xã nấp trong kia thực là
quá tay. Tội có như vậy mà anh ấy ñòi xử chém
1
.
KHẢO DỊ
Trong vở tuồng Nghêu Sò Ốc Hến cũng có ñoạn kết ñầy kịch tính như truyện
vừa kể. Ở vở tuồng này, nhân vật chính là Thị Hến góa chồng, làm nghề buôn
bán. Vì mua phải của ăn trộm, chị chàng bị Trùm Sò bắt lên quan. Nhờ có chút
nhan sắc, Thị Hến làm cho từ xã trưởng, ñề lại ñến quan mê như ñiếu ñổ, và cố
lo chạy chọt cho thị ñược khỏi liên lụy ñể gây cảm tình. Theo lời hẹn của Thị
Hến, ở ñây, xã trưởng ñến trước. Ngồi chưa nóng chỗ thì ñề lại ñã tới gõ cửa.
Thị mở cửa ñón vào sau khi chỉ cho xã trưởng chỗ nấp dưới gậm giường. Ở ñây
cũng có một câu hỏi do Thị Hến ñưa ra cho ñề lại giải ñáp, nhưng ñối tượng lại
là xã trưởng: - "Xã trưởng ñêm hôm ñi mò ñàn bà góa thì luận tội gì?" - "Đem
chém nó ñi!", ñề lại trả lời. Đến lượt quan huyện gõ cửa, ñề lại kinh hoàng rúc
dưới mớ dây khoai. Ngồi với quan, Thị Hến lại nêu câu hỏi vừa rồi. Câu trả lời
của quan là: "Chỉ ñem phát lạc nó là ñủ". Cũng như ở truyện cổ tích, tác giả
tuồng cũng mượn miệng xã trưởng và hành ñộng lóp ngóp chui ra tạ ơn quan
cứu hắn ñể gây cười cho khán giả. Nhưng tuồng chưa dừng lại ở ñó, còn cho
xuất hiện thêm hai nhân vật nữa là vợ quan và vợ thầy ñề ñể tăng thêm tính phức
tạp và vui nhộn. Họ cùng ñến nơi ñập cửa ñánh ghen. Kết cục quan chưa kịp
chui xuống gậm giường thì ñã bị kéo cẳng lôi ra và bị vạch mặt chỉ trán cùng với
ñề lại
2
.
1
Theo Trương Vĩnh Ký. Chuyện khôi hài.
2
Theo bản phiên âm Nghêu Sò Ốc Hến, quốc ngữ.
