540
ñánh trống inh ỏi. Trong khi ñó ở dưới hố, thấy bóng người, hổ chạy vụt lên
ñược khỏi miệng giếng. Mọi người trở về thấy mất bánh. Nhìn thấy một ñống lù
lù dưới chiếu, họ tưởng là thỏ bèn lấy gậy ñánh, làm vỡ hết bát ñĩa. Thấy thỏ
trên nóc nhà họ rủ nhau vây bắt. Thỏ nhảy từ nóc này sang nóc khác. Họ lấy mồi
lửa ném thỏ, thỏ tránh ñược nhưng nhà cháy.
Thỏ giả chết nằm giữa ñường, một người ñàn bà ñi chợ về ñội một rổ bánh,
chuối, ñường, v.v... ñể về làm ñám. Tưởng là con thỏ bị ñánh chết, bà ta nhặt bỏ
vào rổ, nhưng về ñến nhà thì thỏ ñã nhảy xuống trốn ñi sau khi chén hết bánh
trái trên rổ.
Thỏ lại gặp một con voi ñang khóc. Từ ñây trở xuống giống với truyện To ñầu
mà dại... của ta. Cũng vậy, voi thi với hổ bị thua phải nộp mình cho hổ chén thịt,
nhưng ở ñây không phải thi nhảy qua khe mà là thi hét làm sao cho chim chóc
thú vật phải sợ. Thỏ cũng bảo voi làm ñúng như lời mình dặn, ñặc biệt là têm
sẵn cho mấy miếng trầu. Với nước quết trầu, thỏ làm cho hổ tưởng là thỏ ñánh
voi chảy máu nên bỏ chạy. Rồi hổ không gặp khỉ mà gặp rùa. Rùa cũng buộc
dây vào mình nối với chân hổ và ñưa hổ trở lại. Bị thỏ dọa, hổ cũng bỏ chạy kéo
cả rùa ñi khắp nơi làm cho rùa chảy máu mồm
1
.
Một truyện của người Ca-tu Thỏ rơ-pai có những chi tiết khác:
Đi-ñít ñóng thuyền, thỏ làm bộ khôn tới bày vẽ, cuối cùng thuyền hỏng, bị Đi-
ñít giận ném vào ñống ván bằng cây i-dơ ñầy nhựa, thỏ bị dính chặt. Đang lúc
không biết làm thế nào, thấy voi, thỏ nói: - "Không biết sức chú có kéo co ñược
với anh một keo không?". Bị khích, voi thò vòi cuốn tung thỏ lên. Thế là thỏ
thoát nhưng lại rơi xuống một cái hố sâu. Gặp hổ, thỏ gọi: - "Mau xuống ñây kẻo
giặc sắp tới giết thịt". Hổ nhảy xuống. Cũng như truyện của ta, thỏ cầm que chọc
vào tai, vào mũi, rồi vào ñít hổ ñể hổ tức, hy vọng hổ ném mình lên khỏi hố.
Nhưng hổ vẫn không giận thỏ. Sau cùng thỏ bảo hổ há miệng cho mình nhổ
nước bọt sẽ ñược bữa chén. Nhưng khi hổ há miệng thì thỏ ỉa vào một bãi. Giận
quá, hổ quẳng thỏ lên. Thỏ thoát ñược và gọi dân làng ra bắt hổ. Bắt ñược hổ,
dân làng ñem rượu thịt mời thỏ ăn. Nhưng khi cả làng say rượu, thỏ cởi trói, cho
hổ ăn no, rồi cả hai bỏ chạy.
Thỏ sai hổ ñi tìm lửa về phía mặt trời mọc. Vắng hổ, thỏ ở nhà chén hết thịt rồi
lấy ñu ñủ, bắp chuối nấu một nồi, khi hổ về cho hổ ăn bảo ñấy là thịt.
Ở ñây cũng có tình tiết thỏ chỉ cho hổ tổ ong vò vẽ nói là chiêng, hổ lên ñánh
bị ong cắn ngã xuống ñất. Lại lần khác, chỉ cho hổ hai cây tre cọ nhau bảo là kèn
hổ ghé lưỡi vào bị cây kẹp, hổ lăn ra chết.
1
Theo Lăng-ñờ (Landes). Truyện cổ tích Cham-pa.
